هوای سرد سبب یخ زدن آب موجود در مخلوط بتنی شده و در نتیجه بتن افزایش حجم پیدا میکند و همانطور که شما هم میتوانید حدس بزنید، افزایش حجم باعث ترکیدن یا ایجاد ترک در بتن میشود. حال این پرسش مطرح میشود که چگونه میتوان از وقوع چنین آسیبی جلوگیری کرد؟ پاسخ روشن است؛ با رعایت مجموعهای از اصول و تمهیدات اجرایی میتوان از یخ زدگی و ترک خوردگی بتن در هوای سرد پیشگیری کرد. این نکات را در ادامه مقاله به تفصیل بررسی خواهیم کرد.
[url=https://academyofcivil.com/wp-content/uploads/2025/08/betonrizi-havaye-sard.webp]
تعریف هوای سرد مطابق آیین نامه آبا و مقررات ملی ساختمان
بر اساس آییننامه بتن ایران (آبا) و مبحث نهم مقررات ملی ساختمان، هوای سرد به شرایطی گفته میشود که طی سه روز متوالی وضعیت زیر برقرار باشد:
- دمای متوسط هوا در شبانه روز کمتر از 5 درجه سلسیوس باشد.
منظور از دمای متوسط روزانه، میانگین حداکثر و حداقل دمای هوا در فاصله زمانی نیمه شب تا نیمه روز است.
[/url]- دمای هوا برای بیشتر از نصف روز از 10 درجه سلسیوس زیادتر نباشد.
آیین نامه بتن ایران (آبا) زمانی اعمال تدابیر بتن ریزی در هوای سرد را ضروری میداند که دمای محیط کمتر از 5 درجه سانتی گراد باشد.
[url=https://academyofcivil.com/wp-content/uploads/2025/08/betonrizi-havaye-sard.webp]
همچنین طبق گفته موسسه بتن آمریکا (ACI) نیز هوای سرد به هوایی گفته میشود که دو شرط زیر برقرار باشد:
- میانگین حداقل و حداکثر دمای هوای ثبت شده در ۳ روز متوالی کمتز از 5 درجه سانتی گراد باشد.
- دمای هوا در فاصله زمانی 24 ساعت، حداقل 12 ساعت برابر 10 درجه سانتی گراد و یا کمتر باشد.
بتن در چه دمایی یخ میزند؟
اگر دمای محیط کمتر از ۱۰ درجه سانتیگراد شود، لازم است تدابیر بتن ریزی در هوای سرد در نظر گرفته شود و برای دماهای زیر ۵ درجه سانتیگراد اجرای این تدابیر الزامی است. دلیل آن این است که در سرما آب موجود در مخلوط یخ زده و با افزایش حجم، باعث ترک خوردگی و کاهش مقاومت المانهای بتنی میشود. مطابق ضوابط مبحث نهم مقررات ملی ساختمان، دمای زیر ۵ درجه سانتیگراد خطر یخزدگی بتن را به همراه دارد؛ بنابراین باید در انتخاب مصالح، طرح اختلاط بتن، شرایط حمل، عملآوری و اجرای عملیات دقت ویژهای به عمل آورد تا بتن تازه ریخته شده دچار یخ زدگی نشده و مقاومت مورد انتظار را کسب کند.


![[تصویر: betonrizi-havayesard-mm.webp]](https://academyofcivil.com/wp-content/uploads/2025/08/betonrizi-havayesard-mm.webp)
![[تصویر: betonrizi-havaye-sard.webp]](https://academyofcivil.com/wp-content/uploads/2025/08/betonrizi-havaye-sard.webp)