2021/05/03، 08:17 AM
مقعد نیز مثل هر جای دیگری از بدن ممکن است دچار زخم و التهاب شود، با این تفاوت که تمام زخمهای درون رودهای نمیتوانند همانند زخمهای سطح پوست ایجاد درد و ناراحتی کنند تا فرد به سرعت متوجه وجود آن شود. بسته به محلی از مقعد که زخم ایجاد شده فرد احساس درد و در موارد شدید خونریزی خواهد کرد.
سندرم زخم مقعد منفرد
سندرم زخم مقعد منفرد بیماری است که همزمان با ایجاد و گسترش یک یا چند زخم باز یا قرمز در راست روده رخ میدهد. رکتوم یک لوله عضلانی است که به پایان کولون متصل است. مدفوع از طریق مقعد از بدن عبور میکند. سندرم زخم مقعد منفرد یک اختلال نادر است که لزوماً به یک زخم ختم نمیشود و ممکن است قسمتهای مختلف راستروده را مبتلا کند. این بیماری اغلب در افراد مبتلا به یبوست مزمن ایجاد میشود. این زخم میتواند منجر به خونریزی مقعدی در حین زور زدن هنگام دفع مدفوع شود.
شیوع زخم رکتال در مردان و زنان یکسان است و میتواند در هر سنی ایجاد شود. اکثر افراد مبتلا به زخم رکتال ۵۰ سال و یا کمتر هستند، در حالیکه این بیماری ۲۵ درصد از افراد بالای ۶۰ سال را درگیر میکند. افراد مبتلا به اختلالات روانی خاص، مانند اختلال وسواسی ـ اجباری، در صورتیکه رفتارهای نابههنجار توالت را ترک نکنند در معرض خطر بالاتر ابتلا به زخم رکتوم قرار میگیرند. برخی بیماریهای سیستمیک مانند زخم دهان نیز ممکن است خطر ابتلا به زخم رکتوم را افزایش دهد.
علایم و نشانههای ظاهری سندرم زخم مقعد عبارتند از:
علت زخم مقعد منفرد
پزشکان معتقدند فشار یا آسیب به مقعد ممکن است باعث تشکیل زخم درون آن شود. نمونههایی از شرایطی که میتواند به راست روده آسیب برساند عبارتند از:
در صورت بروز هر یک از نشانهها باید به پزشک مراجعه شود تا علت آن مشخص و اقدام درمانی لازم صورت گیرد. زیرا بسیاری از بیماریهای مقعدی و شرایط دیگر ممکن است علایم شبیه به این سندرم ایجاد کند. در صورت شک به وجود زخم مقعدی ممکن است نیاز باشد تا به یک پزشک متخصص گوارش مراجعه شود. پزشک برای تشخیص قطعی نیاز به معاینه و آزمایشهای تشخیصی دارد.
قبل از ملاقات با متخصص بهتر است لیستی از علایمی را که در مدت بروز مشکل هر چند بیربط، تجربه کردید به همراه تغییرات اخیر زندگی روزمره و استرسهای محیطی، داروها و مکملهای مصرفی خود یادداشت کنید تا راحتتر بتوانید پزشک خود را از مشکل خود آگاه سازید. حتی میتوانید یک لیست دیگر از سؤالات خود تهیه کنید تا با پاسخ داده شدن آنها کمی از شدت نگرانی خود بکاهید. این سؤالات شامل:
علل احتمالی علایم من چه هستند؟
چه نوع آزمایشهایی نیاز دارم؟
آیا این بیماری موقت یا بلند مدت است؟
آیا درمان خاصی نیاز دارد؟
گزینههای درمانی من چه مواردی هستند؟
من بیماریهای دیگری نیز دارم، چگونه میتوان این شرایط را با هم بهتر مدیریت کرد؟
آیا نیاز به محدودیتهای رژیم غذایی یا فعالیت وجود دارد؟
آیا یک جایگزین عمومی برای داروهای تجویز شده من وجود دارد؟
آیا به ویزیتهای پیگیری نیاز دارم؟ اگر چنین است، هر چند وقت یک بار؟
به احتمال زیاد پزشک نیز برای تشخیص بهتر مشکل سؤالاتی از شما میپرسد که در صورت آماده کردن پاسخهای آن از قبل در اتلاف وقت صرفهجویی میکنید. این سؤالات شامل:
اولین بار چه زمانی علایم را تجربه کردید؟
آیا نشانهها مداوم یا گاه به گاهی بوده است؟
علایم شما چگونه تشدید میشوند؟
آیا شما به تازگی مشکل یبوست داشتهاید؟
آیا چیزی میتواند علایم شما را بهبود دهد؟
سپس پزشک مربوطه با توجه به پاسخهایی که از شما میگیرد، آزمایش ها و روشهای تشخیصی مورد نیاز را درخواست میکند که تستهای تشخیصی زخم مقعد عبارتند از:
زخم ایجاد شده درون دیوارهها و خروجی مقعد میتواند علتهای بسیاری داشته باشد. توجه به مکانیزم به وجود آورندهی زخم، بیماری و مشکلات متفاوتی برای فرد به وجود میآید. در ادامه به بحث در مورد هر یک از انواع زخم مقعدی میپردازیم.
سندرم زخم مقعد منفرد
سندرم زخم مقعد منفرد بیماری است که همزمان با ایجاد و گسترش یک یا چند زخم باز یا قرمز در راست روده رخ میدهد. رکتوم یک لوله عضلانی است که به پایان کولون متصل است. مدفوع از طریق مقعد از بدن عبور میکند. سندرم زخم مقعد منفرد یک اختلال نادر است که لزوماً به یک زخم ختم نمیشود و ممکن است قسمتهای مختلف راستروده را مبتلا کند. این بیماری اغلب در افراد مبتلا به یبوست مزمن ایجاد میشود. این زخم میتواند منجر به خونریزی مقعدی در حین زور زدن هنگام دفع مدفوع شود.
شیوع زخم رکتال در مردان و زنان یکسان است و میتواند در هر سنی ایجاد شود. اکثر افراد مبتلا به زخم رکتال ۵۰ سال و یا کمتر هستند، در حالیکه این بیماری ۲۵ درصد از افراد بالای ۶۰ سال را درگیر میکند. افراد مبتلا به اختلالات روانی خاص، مانند اختلال وسواسی ـ اجباری، در صورتیکه رفتارهای نابههنجار توالت را ترک نکنند در معرض خطر بالاتر ابتلا به زخم رکتوم قرار میگیرند. برخی بیماریهای سیستمیک مانند زخم دهان نیز ممکن است خطر ابتلا به زخم رکتوم را افزایش دهد.
علایم و نشانههای ظاهری سندرم زخم مقعد عبارتند از:
- یبوست
- اسهال
- خونریزی از رکتوم
- زور زدن در هنگام دفع با وجود خروج مقدار کمی مدفوع
- گرفتگی عضلات شکم
- گرفتگی عضلانی دردناک مقعد
- درد یا احساس پری در لگن
- احساس دفع ناکامل مدفوع
- خروج ترشحات مخاطی راست روده
- بیاختیاری مدفوع
- درد مقعد
علت زخم مقعد منفرد
پزشکان معتقدند فشار یا آسیب به مقعد ممکن است باعث تشکیل زخم درون آن شود. نمونههایی از شرایطی که میتواند به راست روده آسیب برساند عبارتند از:
- یبوست یا مدفوع متراکم؛
- زور زدن در هنگام دفع مدفوع؛
- پرولاپس رکتوم (هنگامی بیرون زدن راست روده از مقعد ایجاد میشود)؛
- انقباض و ناهماهنگی عضلات کف لگن (باعث کندی خونرسانی به رکتوم میشود)؛
- تلاش برای خروج دستی مدفوع متراکم؛
- نزدیکی مقعدی؛
- درهم فرو رفتگی رودهها.
در صورت بروز هر یک از نشانهها باید به پزشک مراجعه شود تا علت آن مشخص و اقدام درمانی لازم صورت گیرد. زیرا بسیاری از بیماریهای مقعدی و شرایط دیگر ممکن است علایم شبیه به این سندرم ایجاد کند. در صورت شک به وجود زخم مقعدی ممکن است نیاز باشد تا به یک پزشک متخصص گوارش مراجعه شود. پزشک برای تشخیص قطعی نیاز به معاینه و آزمایشهای تشخیصی دارد.
قبل از ملاقات با متخصص بهتر است لیستی از علایمی را که در مدت بروز مشکل هر چند بیربط، تجربه کردید به همراه تغییرات اخیر زندگی روزمره و استرسهای محیطی، داروها و مکملهای مصرفی خود یادداشت کنید تا راحتتر بتوانید پزشک خود را از مشکل خود آگاه سازید. حتی میتوانید یک لیست دیگر از سؤالات خود تهیه کنید تا با پاسخ داده شدن آنها کمی از شدت نگرانی خود بکاهید. این سؤالات شامل:
علل احتمالی علایم من چه هستند؟
چه نوع آزمایشهایی نیاز دارم؟
آیا این بیماری موقت یا بلند مدت است؟
آیا درمان خاصی نیاز دارد؟
گزینههای درمانی من چه مواردی هستند؟
من بیماریهای دیگری نیز دارم، چگونه میتوان این شرایط را با هم بهتر مدیریت کرد؟
آیا نیاز به محدودیتهای رژیم غذایی یا فعالیت وجود دارد؟
آیا یک جایگزین عمومی برای داروهای تجویز شده من وجود دارد؟
آیا به ویزیتهای پیگیری نیاز دارم؟ اگر چنین است، هر چند وقت یک بار؟
به احتمال زیاد پزشک نیز برای تشخیص بهتر مشکل سؤالاتی از شما میپرسد که در صورت آماده کردن پاسخهای آن از قبل در اتلاف وقت صرفهجویی میکنید. این سؤالات شامل:
اولین بار چه زمانی علایم را تجربه کردید؟
آیا نشانهها مداوم یا گاه به گاهی بوده است؟
علایم شما چگونه تشدید میشوند؟
آیا شما به تازگی مشکل یبوست داشتهاید؟
آیا چیزی میتواند علایم شما را بهبود دهد؟
سپس پزشک مربوطه با توجه به پاسخهایی که از شما میگیرد، آزمایش ها و روشهای تشخیصی مورد نیاز را درخواست میکند که تستهای تشخیصی زخم مقعد عبارتند از:
- معاینهی انگشتی مقعد: پزشک با یک انگشت پوشیده شده با دستکش به آرامی درون مقعد فرد را لمس میکند تا درد یا خونریزی ناحیهی خاص یا وجود یک تودهی برجسته یا سفت درون مقعد را تشخیص دهد؛
- سیگموئیدوسکوپی: در طول این آزمون، پزشک یک لوله قابل انعطاف با یک لنز مجهز را از طریق مقعد وارد میکند تا بتواند راست روده و قسمت از رودهی بزرگ را بررسی کند. اگر در این حین یک ضایعه دیده شود، میتواند یک نمونه از بافت (بیوپسی) برای آزمایش بردارد. ۵۷ درصد زخمهای باز با این روش رویت میشوند؛
- سونوگرافی: سونوگرافی یک تکنیک تصویربرداری با کمک امواج صوتی برای ایجاد تصاویر است. پزشک ممکن است سونوگرافی را برای کمک به افتراق سندرم زخم مقعد از شرایط دیگر توصیه کند؛
- دفکوگرافی: یک روش تشخیص اصلاح شده است که در آن ابتدا یک خمیر نرم باریمی را وارد مقعد کرده سپس هنگام دفع آن، اجابت مزاج فرد تحت عکسبرداری با اشعه ایکس قرار میگیرد تا پرولاپس احتمالی یا مشکلات عملکرد و ناهماهنگی عضلات را نشان دهد.
