همه چیز در مورد مومو

[omidrock]

همه چیز درباره ماجرای مومو

به گزارش گروه وبگردی باشگاه خبرنگاران جوان، «اولش فکر می‌کردیم درد سر فقط تعطیل شدن مدارس، خانه‌نشینی بچه‌ها، نشستن پای کلاس‌های مجازی و احیانا بازیگوشی و افت تحصیلی است، ولی زمان نشان داد تا کرونا هست، چالش هم هست؛ آن هم نه‌فقط چالش‌های مربوط به ویروس که رنگ‌به‌رنگ دلواپسی که دائم نو می‌شود و زاییده وضع موجود است.

مدتی است این گوشی‌های همراه هوشمند، همین‌ها که چند میلیون دانش‌آموز ایرانی خوابش را می‌بینند، همین گوشی‌ها که اگر نباشند نمی‌شود مجازی درس خواند، شده‌اند محل جولان یک موجود زشت و ترسناک به نام مومو که در شبکه‌های اجتماعی می‌چرخد و دنبال شکار از میان دانش‌آموزان است.

مومو یک هیولای واقعی است، صورتش لاغر و استخوانی است و چشم‌هایش گرد و قلمبه، دهانش هم شبیه منقار که کسانی که به آن جان بخشیده‌اند، زیر این چشم‌های هول‌انگیز و دورتادور این لب منقاری را خطوطی کبود کشیده‌اند تا با دیدن مومو، مو بر اندام سیخ شود. می‌گویند مومو ساخته و پرداخته ذهن یک مجسمه‌ساز ژاپنی است برای حضور در نمایشگاه وحشت چهار سال قبل جهان که عده‌ای حالا با الهام از آن و کمی دستکاری، مومویی ساخته‌اند که با زبان فارسی افتاده است به جان اعصاب و روان دانش‌آموزان ایرانی.

مومو نمونه‌ای از گروتسک است که در عالم هنر سبکی است برای خود که گوژپشت نوتردام و هیولای فرانکنشتاین و شخصیت‌های سفر‌های گالیور و آلیس در سرزمین عجایب نیز محصول آن است. گروتسک قادر است چیز‌های عجیب‌وغریب، غیر واقعی، خنده‌دار و البته ترسناک و زشت خلق کند، همان‌گونه که مومو هست. مومو یک مزاحم فضای مجازی است که این روز‌ها پاتوقش در اپلیکیشن واتس‌اپ است؛ جایی نزدیک به میلیون‌ها دانش‌آموز که از ترس کرونا پناه برده‌اند به خانه‌ها و کلاس‌های مجازی واتس‌اپی. در حالی که مومو ممکن است هر لحظه از راه برسد و برایشان چالش‌های ترسناک راه بیندازد یا حتی جانشان را بخواهد.

نقشه مومو

عکس مومو به‌تن‌هایی هول‌انگیز است چه رسد به این که در گوشی‌های تلفن همراه جان بگیرد و به حرف بیاید و وقت و بی‌وقت دستور‌هایی ترسناک صادر کند. مومو روزهاست در کشور ما، درست در لحظات تنهایی بچه‌ها در اینترنت و فضای مجازی مشغول این کارهاست و چالشی به نام خودکشی را رهبری می‌کند.

مومو یک اکانت در اپلیکیشن واتس‌اپ است که ناگهان به فهرست اکانت‌های افراد وارد می‌شود.

طعمه او اغلب دانش‌آموزانند که اول با روی خوش و سپس با ترسناک‌ترین پیام‌ها با آن‌ها ارتباط می‌گیرد. مومو ابتدا از بچه‌ها می‌خواهد با او بازی کنند و برای شروع بازی به او یک پیام بدهند. این پیام آغاز یک مسیر تلخ و ترسناک است. این موجود زشت حرف از مرگ و خودکشی و کار‌های غیر معمول می‌زند و کسی که پابه‌پایش پیش برود، بعید نیست دست به انتحار بزند.

خطر این اکانت ناخوانده به حدی است که پلیس فتای استان خوزستان به‌عنوان یکی از نقاط کشور که مومو در آن گردوخاک کرده و موجی از وحشت آفریده، آن را چالشی خطرآفرین توصیف کرده و نسبت به پیامد‌های همراهی با آن هشدار داده است.

خوزستان جایی است که گفته می‌شود چالش مومو در آن یک قربانی نیز گرفته و دانش‌آموزی ۱۱ ساله پس از ورود به این چالش از شدت اضطراب دچار ایست قلبی شده و جان‌باخته. گرچه جانشین فرماندهی نیروی انتظامی شهرستان اهواز می‌گوید تاکنون شکایتی در مورد فوت به علت چالش مومو به پلیس نرسیده و خانواده‌ای نیز با سامانه ۱۱۰ تماس نگرفته، ولی به هر حال مردم باور کرده‌اند که مومو می‌تواند باعث مرگ شود.

چالش مومو یادآور چالش دلهره‌آور نهنگ آبی است؛ چالشی که خون می‌خواست و جان می‌طلبید؛ چالش روز‌های بی‌کرونا که برای مدتی موضوع روز دنیا و محور حرف‌های مردم جهان بود. چالش نهنگ آبی فرآیندی طولانی و ۵۰ مرحله‌ای داشت که نوجوانان را طعمه می‌کرد و از آن‌ها می‌خواست هر روز کاری ترسناک انجام دهند و سپس از خود فیلم و عکس بگیرند و با ارسال آن وارد مرحله بعد شوند. مثلا نیمه‌های شب فیلمی ترسناک ببینند، لب خود را ببرند یا روی دست خود با چاقو بنویسند نهنگ آبی یا در خفن‌ترین مرحله بروند بالای یک بلندی و با پا‌های آویزان از خود عکس بگیرند.

این نهنگ وحشی توانست در زمان داغی این چالش در کشور ما دو دختر نوجوان را روی یکی از پل‌های شهر اصفهان ببرد و آن‌ها را وادار به خودکشی کند؛ در حالی که داشتند به مرگ می‌خندیدند.

حالا مومو همان دلواپسی‌ها را ایجاد کرده و با شدت بیشتری باعث نگرانی شده، چون به بستر تحصیل دانش‌آموزان هجوم آورده و در لحظاتی که خانواده‌ها گمان می‌کنند بچه‌ها در حال درس خواندن هستند، دارد نقشه مرموزش را اجرا می‌کند.

قربانیان فضای ناامن

مومو حتی اگر تمام و کمال دانش‌آموزی را اغفال نکند و با دستور‌های وحشت‌آورش باعث مرگ او نشود، همین که پا در زندگی دانش‌آموزان و افراد کم سن و سال می‌گذارد و به‌خصوص این که مثل خرمگس معرکه وارد جریان تحصیل بچه‌ها می‌شود، به آن‌ها آسیب می‌زند. کرونا و حرکت بی‌توقفش در کشور ما راهی جز تعطیلی فیزیکی مدارس و پهن شدن بساط تحصیل در خانه‌ها و رونق کلاس‌های آنلاین برای نظام آموزشی باقی نگذاشت که این آغاز بسیاری از چالش‌ها بود.

حالا بچه‌ها حتی در خانواده‌هایی که قوانینی سختگیرانه داشتند و ورود فرزندانشان به فضای مجازی، حتی داشتن گوشی‌های هوشمند شخصی هزار، اما و اگر و شرط و شروط داشت، مجبورند به شرایط جدید تن بدهند. اگر تا پیش از این چالش خانواده‌ها، بازیگوشی بچه‌ها در فضای مجازی و وقت گذرانی به اسم درس خواندن بود، بعد از جدی شدن چالش مومو، دغدغه خانواده‌ها این موجود ترسناک و نقشه‌هایی است که در سر دارد.

پیدا شدن سر و کله مومو در نرم‌افزار خارجی واتس‌اپ هم چالش دیگری است، چون واتس‌اپ یکی از پرکاربردترین برنامه‌هایی است که اکنون مورد استفاده دانش‌آموزان قرار می‌گیرد. با این که نباید این‌گونه باشد، ولی این نرم افزار به سبب نقاط قوتش رقیب سرسخت شبکه شاد است که به سبب نقاط ضعفش چندان مورد علاقه دانش‌آموزان و معلمان نیست.

کارشناسانی که با این دوگانه آسیب‌زا روبه‌رو هستند اکنون در گفتگو با ما آرزو می‌کنند ای‌کاش نرم افزار شاد آن قدر بی‌نقص بود که تحصیل مجازی در ایران در بستر امن آن انجام می‌شد. علیرضا چابکرو، کارشناس فضای مجازی که وضعیت فعلی شاد و تداوم ایراداتش را ناشی از برخی کم‌کاری‌ها و تعلل‌های مدیریتی می‌داند. البته او می‌گوید همین شاد با همه اشکالاتش امن‌تر از بقیه نرم‌افزار‌های غیر بومی است، ولی به هر حال اگر قرار باشد شاد جای سایر برنامه‌های پرکاربرد را بگیرد باید تقویت شود.

او می‌گوید همواره کشور ما درحوزه فضای مجازی با مشکل توسعه زیرساخت‌ها و سرعت اینترنت مواجه بوده که همین موضوع باعث شده تا مسئولان بر افزایش سرعت و توسعه کمی شبکه تمرکز کنند، ولی اکنون که اقتضای زمانه نشان داده که به اندازه توسعه زیرساخت‌ها به تولید محتوا هم نیاز است، باید در این بخش کار‌های جدی انجام شود.

چابکرو می‌افزاید نرم‌افزار شاد، چون متعلق به خود ماست نرم‌افزاری خوبی است، چون دیرتر از بقیه کشور‌ها در این حوزه ورود کرده‌ایم شاد تا همین حد هم قابل قبول است، ولی این به معنای آن نیست که نباید ایراداتش برطرف شود و شاد نباید دنبال تولید محتوا و کار‌های کیفی برود. به اعتقاد این کارشناس، شبکه شاد باید دست به کار آموزش معلمان و خانواده‌ها شود و راه تعامل میان دانش‌آموز، خانواده و معلم را باز کند و فرصت حرف زدن و ابراز وجود به آن‌ها بدهد، چون اگر این کار را نکند، مثل این است که همه ما سوار خودروی مدل بالایی شده‌ایم و با سرعت در تونلی تاریک می‌رانیم، بدون این که بدانیم چه چیزی در انتظار ماست.

اشاره این کارشناس در واقع به سواد رسانه‌ای است که خیلی از ما آن را نداریم و هیچ آموزشی نیز درباره‌اش نمی‌بینیم. چابکرو می‌گوید سواد رسانه‌ای باعث می‌شود همه ما درکی واقع‌بینانه از ضریب نفوذ و تاثیرگذاری رسانه‌های نوین داشته باشیم و در صورت بروز مشکلاتی همچون چالش مومو بهترین تصمیم را بگیریم.

خانواده‌ها آموزش بدهند

با این که نقص‌های شبکه شاد و کوچ اجباری بسیاری از معلمان و دانش‌آموزان به شبکه‌های اجتماعی رقیب، همه نگاه‌ها را متوجه آموزش و پرورش کرده‌است، ولی نگاه سرهنگ رامین پاشایی، معاون اجتماعی پلیس فتای ناجا بیش از هر چیز به خانواده‌هاست. او می‌داند که شبکه آموزشی شاد مشکلات و نقص‌هایی دارد و می‌داند به واسطه شیوع کرونا چاره‌ای جز تدریس مجازی وجود ندارد و در التقاط این دو بحث از گرایش دانش‌آموزان به فضای ناامنی همچون واتس‌اپ نیز گریزی نیست. با این حال او به ما می‌گوید در وضع موجود نیز اگر خانواده‌ها هوشیار باشند شرایط قابل کنترل و مدیریت است.

پاشایی به خانواده‌ها توصیه می‌کند که روی تقویت سواد رسانه‌ای خود و فرزندانشان کار کنند و قدرت تحلیل مسائل را به دست بیاورند. همچنین با آن‌ها در مورد مخاطرات فضای مجازی صحبت کنند و به آن‌ها بیاموزند که در این فضا به هر کسی اعتماد نکنند و به پیام‌هایی که افراد ناشناس ارسال می‌کنند پاسخ ندهند.

معاون اجتماعی پلیس فتای ناجا با این که منتقد وضع موجود است و گله دارد که چرا سطح دسترسی در فضای مجازی کشورمان برای یک کودک دو ساله و یک فرد ۸۰ساله به یک اندازه است، در مورد چالش مومو، اما خبر‌های خوبی دارد. او به ما گفت مومو آسیب‌زننده نیست بلکه تهدیدکننده است و چند نفری که این چالش را در شهر‌های جنوبی و جنوب غربی کشور راه انداختند در استان هرمزگان دستگیر و به مراجع قضایی معرفی شده‌اند.

خانواده، قانون و گوشی هوشمند

آسیه اناری - روان‌شناس کودک و نوجوان: «با داغ شدن چالش مومو در کشور و ورود این بحث به محافل مختلف، خیلی‌ها یاد چالش نهنگ آبی را زنده کردند و گفتند چالش مومو چیزی است شبیه همان چالش، عده‌ای هم گفتند مومو یک مزاحم واتس‌اپی است، شبیه آن چه قبلا مزاحم تلفنی خوانده می‌شد، اما باید گفت چالش مومو چیزی فراتر از یک مزاحمت ساده است، زیرا به صورت مستقیم سلامت روان افراد را هدف می‌گیرد و می‌تواند خطری برای جسم و جان آن‌ها باشد.

بیماری کرونا و الزام به تعطیلی فیزیکی مدارس باعث شده تا (فارغ از دانش‌آموزانی که به علت محرومیت شدید قادر به استفاده از ابزار‌های هوشمند نیستند) خانواده‌هایی که قبلا به هیچ وجه حاضر به حضور فرزندان کم سن و سال خود در فضای مجازی نبودند، اکنون به سبب جبر زمانه با تحصیل مجازی بچه‌ها موافقت کنند. پس حالا که حضور در فضای مجازی و تحصیل آنلاین لازمه شرایط است، نظارت بر رفتار و عملکرد دانش‌آموزان در این فضا نیز لازمه تحصیل در این فضاست. چالش مومو یک روز آمده و مثل بقیه چالش‌های فضای مجازی یک روز هم می‌رود، ولی یک نکته مهم را برای همه ما به یادگار می‌گذارد، با این مضمون که برای مقابله با چنین چالش‌هایی راهی به جز آموزش و تقویت رابطه میان اعضای خانواده وجود ندارد. والدین باید در مورد چالش‌های فضای مجازی به بچه‌ها آموزش بدهند و به آن‌ها بیاموزند اکانت‌هایی همچون مومو واقعی نیستند و هر کسی می‌تواند پشت عکس مومو مخفی شود و هر حرفی بزند و هر کاری صورت دهد. در واقع بچه‌ها به‌ویژه در سنین پایین‌تر باید یاد بگیرند و به یقین برسند که مزاحمانی همچون مومو، غریبه‌هایی هستند که نباید به آن‌ها اعتنا شود. والدین حتی می‌توانند برای اثبات این که مومو هر کسی می‌تواند باشد، عکس پروفایل خود را به مومو تغییر دهند و جعل هویت توسط افراد مزاحم را به بچه‌ها آموزش بدهند.

پرهیز از ارتباط‌گیری با غریبه‌ها و افراد ناشناس در فضای مجازی نیز اصل دومی است که خانواده‌ها باید در مورد آن با بچه‌ها حرف بزنند که متاسفانه این موضوع در لابه‌لای مشغله‌های والدین معمولا فراموش می‌شود. شاید خوب به نظر نرسد، ولی کنترل گوشی فرزندان نیز از الزامات است؛ طوری که توصیه می‌شود شرط خرید تلفن‌های همراه برای فرزندان کنترل ارتباطات بچه‌ها باشد. البته منظور از بچه ها، فرزندانی است که سن کمی دارند، بی‌تجربه‌اند و سریع تحت‌تاثیر قرار می‌گیرند. پس این که عده‌ای می‌گویند تلفن همراه مثل مسواک شخصی است، اشتباه است و می‌تواند مخاطرات زیادی برایشان به همراه داشته باشد. البته قطعا والدینی می‌توانند به کنترل محتوای تلفن همراه بچه‌ها دست بزنند که خودشان در تلفن‌شان مشغول پنهان‌کاری نباشند. اگر می‌خواهیم از آسیب‌های ناشی از ورود شتابان دانش‌آموزان به فضای مجازی جلوگیری کنیم، راهی به جز این نداریم. البته این کنترل‌ها به تنهایی کافی نیست؛ چرا که خانواده‌های ما بیش از هر چیز به ترمیم ارتباطات خود نیاز دارند.

به گفته پلیس فتا، بعد از چالش مومو برخی خانواده‌ها به جای همراهی با بچه‌ها برای یافتن راه حل، با آن‌ها برخورد‌هایی کردند که موجب اضطراب بیشتر بچه‌ها شد. این نشان می‌دهد شکاف ارتباطی در خانواده‌های ما در حال عمیق‌تر شدن است. پس اگر می‌خواهیم فرزندان ما از آسیب‌های فضای مجازی در امان باشند و در مواقع ضروری ما را امین خود بدانند، باید برای آن‌ها وقت کیفی بگذاریم به این معنی که زمانی را فقط برای بودن با آن‌ها در نظر بگیریم بدون تذکر و بدون درس اخلاق بلکه فقط برای لذت بردن از با هم بودن.»

منبع:روزنامه جام جم

[omidrock]

مومو؛ کابوس این شب‌های برخی نوجوانان/ سر و کله مومو از کجا پیدا شد؟

به گزارش خبرنگار حوزه دنیای ارتباطات گروه فضای مجازی باشگاه خبرنگاران جوان، فضای مجازی بستری است که این روز‌ها در تمام کشور‌های دنیا به وسیله فناوری‌های روز مورد استفاده قرار گرفته و در اکثریت قریب به اتفاق کشور‌های جهان به عنوان فرصتی در اختیار جوامع بشری شناخته می‌شود. این فضا که در ظاهر شیوه زندگی کردن را برای انسان بهبود بخشیده و امورات او را تسهیل کرده است، گاهی بشر را با چالش‌هایی مواجه می‌کند که سردرآوردن از آن و چاده اندیشی درباره‌اش ممکن است از توان بسیاری از افراد خارج باشد.

با ورود فناوری‌ها به زندگی انسان، بازی‌های رایانه‌ای نیز جایگاه ویژه‌ای در بین کودکان و نوجوانان پیدا کردند و امروزه کودکان از زمانی که شناخت‌های اولیه خود را آغاز می‌کنند وابستگیشان به فناوری و نیازشان برای بازی با تلفن همراه، تبلت و کامپیوتر در رفتارهایشان نمود می‌یابد به طوری که بسیاری از نوجوانان در سنین کم به گیمر‌های حرفه‌ای تبدیل می‌شوند و همواره پیگیر نسخه‌های جدیدترین بازی‌های روز دنیا هستند.

از طرف دیگر بازی‌های رایانه‌ای نیز هر روز هیئت جدیدی به خود گرفته و با ظواهری فریبنده در بین این قشر از جامعه طرفدار پیدا می‌کنند. به علاوه تمام تاثیرات مخربی که زیاده روی در انجام چنین بازی‌هایی بر روی سلامتی دارد، برخی از افراد با طراحی بازی‌هایی خطرناک، برای گرفتن جان کودکان و نوجوانان یک جامعه دام پهن می‌کنند. برخی نیز هم‌بازی شدن با کاربران علاقه‌مند به این سرگرمی جذاب را بهانه‌ای برای سوءاستفاده از اطلاعات شخصی افراد قرار می‌دهند و آن‌ها را فریب می‌دهند. چنین اشخاصی از فضای مجازی برای رسیدن به اهداف شوم خود استفاده کرده و با راه‌اندازی چالش‌هایی در این فضا دیگران را قربانی می‌کنند.

همه ما به خاطر داریم که مدتی پیش تعداد زیادی از خانواده‌های ایرانی به دلیل سهل انگاری والدین در کنترل فرزندانشان برای استفاده از بازی‌های رایانه‌ای و فریب خوردن فرزندان، داغدار کودکان و نوجوانانی شدند که تحت تاثیر بازی «نهنگ آبی» قرار گرفته بودند و پس از تهدید‌هایی که از سوی این بازی برایشان به وجود می‌آمد، اقدام به خودکشی می‌کردند.

آموزش مجازی بهانه‌ای برای افزایش حضور کودکان و نوجوانان در فضای مجازی

شیوع ویروس کرونا و تقویت آموزش مجازی در کشور باعث شد که دانش آموزان در رده سنی کودک و نوجوان بیش از پیش به سمت استفاده از فناوری‌ها و بازی‌های رایانه‌ای سوق یابند و خانواده‌هایی که تا این زمان از حضور کودکانشان در این فضا ممانعت ورزیده بودند برای موفقیت، تحصیل فرزندان و جلوگیری از متاثر شدن آینده آن‌ها از این شرایط، تن به حضور فرزند خود در این فضا بدهند.

در چنین شرایطی که والدین بیش از پیش درباره سلامت روانی کودکانشان در این فضا نگران هستند، به تازگی «مومو» پا به دنیای دانش آموزان گذاشته و به کابوس شبانه آن‌ها تبدیل شده است و در مقاطعی خواب شب را از چشمان کودکان ربوده است. خانواده‌ها نیز در راستای اهمیت سلامت روحی فرزندانشان، سوالاتی در ذهنشان پدید آمده است که اصلا این مومو کیست؟ از کجا آمده و راه جلوگیری از بروز چنین چالش‌هایی در فضای مجازی چیست؟

در راستای پاسخ به این سوالات به گفتگو با علیرضا آل داوود کارشناس فضای مجازی نشسته ایم که در ادامه این مصاحبه را مشاهده می‌کنید:

مومو کیست و چگونه طعمه‌های خود را به دام می‌اندازد؟

آل داوود گفت: مومو مانند نهنگ آبی یک چالش اینترنتی بر بستر پیام‌رسان غیربومی و ناامن واتس‌اپ است که در قالب اکانتی با همین نام به افراد پیام می‌دهد و پس از اینکه فرد این پیام را دید بر اساس اطلاعاتی که از بستر اینترنت جمع آوری کرده و یا با استفاده از تکنیک مهندسی اجتماعی، تهدید و ارعاب اطلاعاتی را از فرد اخذ می‌کند.

وی ادامه داد: مومو در مقاطعی با ارسال فایل‌های آلوده دسترسی به بخش‌های مختلف تلفن همراه کاربران مانند گالری، منطقه جغرافیایی و مخاطبین دسترسی می‌یابد؛ سپس کاربر را تهدید می‌کند که در صورت عمل نکردن به خواسته هایش، اطلاعات فرد را در شبکه‌های اجتماعی غیربومی مانند یوتیوب پخش می‌کند.

فضای مجازی بی ضابطه همچنان در حال جولان و قربانی گرفتن در ایران است

این کارشناس فضای مجازی با اشاره به اینکه فضای سایبری تاکنون در ایران افراد زیادی را قربانی کرده و جان بسیاری را گرفته است عنوان کرد: درگیر شدن فرزندان ایرانی با این چالش نشان می‌دهد که فضای مجازی افسار گسیخته و بی‌ضابطه همچنان در کشورما بستری برای جریان تحریف داخلی و جنگ شناختی دشمن به فعالیت خود ادامه می‌دهد.

آل داوود افزود: بررسی این موضوع نشان می‌دهد که جای خالی شبکه ملی اطلاعات در کشور ما حس می‌شود و این در حالی است که سرویس‌های بومی کشور مدام توسط جریان تحریف داخلی ترور می‌شوند و از این مهم‌تر بسیاری از نوجوانان و کودکان به این فضای ناامن وارد شده اند و با وجود کمبود شدید سواد رسانه‌ای در بین مردم و مسئولان پیامد‌های منفی چنین چالش‌هایی تشدید شده و افراد سودجو برای رسیدن به اهداف شوم خود فرصت را مناسب می‌یابند.

دولت برای مقابله با مومو و امثال آن باید چه کند؟

وی درباره وظایف دولت در این زمینه بیان کرد: راه اندازی شبکه ملی اطلاعات در برنامه پنج ساله پنجم و ششم وجود داشته، ولی متاسفانه کمتر از ۳۰ درصد آن در داخل کشور راه افتاده است. درصورتی که اعتماد مردم توسط برخی جریان‌ها مورد هجمه قرار نگیرد، حمایت از پیام‌رسان‌ها و شبکه‌های اجتماعی بومی می‌تواند راه حل موثری برای رقابت پلتفرم‌های داخلی با نمونه‌های مشابه خارجی و حل بسیاری از مشکلات در این فضا باشد.

فرزندان دیگر کشور‌ها چگونه قربانی مومو نمی‌شوند؟

کارشناس فضای مجازی درباره اقدامات دفاعی دیگر کشور‌ها در برابر چالش‌های خطرآفرین مجازی تصریح کرد: چالش مومو فقط در ایران نیست و در کشور‌های دیگر نیز وجود دارد؛ کشور‌های دیگر اجازه نمی‌دهند پیام رسان‌های غیر بومی‌شان این چنین بی قانون در درون کشورشان فعالیت کنند و به وسیله شبکه ملی اطلاعاتشان توانسته اند به سرعت مشکل مومو را پیگیری و حل کنند. از سوی دیگر همه پیام‌رسان‌های خارجی در درون کشور‌های پیشرفته دفتر حقوقی دارند و درصورتی که تهدید، اغتشاش، حمله سایبری، کلاهبرداری و یا چالش خطرناکی از سوی آن پیام‌رسان در داخل کشور رخ دهد باید به مراجع قضایی پاسخگو باشند؛ از همه مهم‌تر اینکه چنین پیام‌رسان‌هایی به کشور‌های مقصد خود مالیات پرداخت می‌کنند، زیرا درحال مدیریت کسب و کار‌ها و تجارت هستند.

آل داوود ادامه داد: سران بسیاری از کشور‌ها درباره چالش مومو واکنش نشان داده اند؛ می‌طلبد تا مدیران آموزش و پرورش کشور در اولین اقدام درباره جلوگیری از حضور دانش‌آموزان در فضای افسار گسیخته پیام‌رسان‌های خارجی مطالبه جدی کرده و در راستای تحقق بیانات رهبر فرزانه انقلاب مجدانه بکوشند.

آیا کودکان و نوجوانان نیز باید در این زمینه اقدامی انجام دهند؟

وی درباره وظایف کودکان و نوجوانان در این زمینه اظهار داشت: دانش‌آموزان باید بکوشند تا از حضور در پیام‌رسان‌های خارجی به ویژه شبکه‌هایی مانند اینستاگرام و لایکی که به لحاظ تصویرمحور بودن برای افراد جذاب هستند دوری کنند تا از قرارگیری در مسیر اهداف خصمانه دشمن دور بمانند.

کارشناس فضای مجازی رده بندی شدن اینترنت و محدودیت سنی در استفاده از آن را ضروری دانست و گفت: اگر اینترنت سطح بندی شده در کشور ارائه نشود آسیب‌پذیری جامعه ایران در برابر جنگ شناختی دشمن افزایش می‌یابد و باعث می‌شود که در این جنگ کشور ما بزرگترین سرمایه‌های اجتماعی خود را از دست بدهد، زیرا دشمن درحال هویت سازی برای نسل آینده ما است تا بتواند آن‌ها را دچار از خود بیگانگی فرهنگی و اجتماعی کرده و هویت مورد تایید خود را به فرزندان ایران تحمیل کند.

افزایش سطح سواد رسانه‌ای ضرورتی غیر قابل انکار برای خانواده‌های ایرانی

در پایان باید گفت مومو اولین چالش خطرناک مجازی نیست و قطعا آخرین آن‌ها نیز نخواهد بود در نتیجه اولین، ضروری‌ترین و مهم‌ترین اقدام از سوی خانواده‌های ایرانی برای مصونیت در برابر چنین چالش‌هایی افزایش سطح سواد رسانه‌ای خود و فرزندانشان در راستای شناخت به موقع و برخورد مدبرانه در شرایط رویارویی با موقعیت‌های خطرناک در فضای سایبری است.

گزارش از عطیه طالب‌پور

[omidrock]

مومو فقط یک مزاحم واتساپی است

سرهنگ مصطفی مرتضوی رئیس پلیس فتای استان اصفهان در گفت‌وگو با خبرنگار گروه استان‌های باشگاه خبرنگاران جوان از اصفهان درباره چالش نگران کننده «مومو» اظهار داشت: این چالش صرفاً نوعی مزاحمت‌ برای شهروندان است. مومو کاربری است با تصویر مشخص و نگران کننده که در پیام‌رسان واتساپ با شهروندان تماس صوتی برقرار می‌کند.

او افزود: این چالش یک نوع ارتباط‌گیری است که مردم را دعوت به کارهای خطرناک می‌کند و در پی آن تهدیداتی هم صورت می‌گیرد. به عنوان مثال اگر سقوطی که می‌گوید را انجام ندهید والدین فرد را تهدید می‌کند و یا اطلاعات گوشی هوشمند را به سرقت می‌برد و فرد مجبور به انجام کاری می‌شود که گفته است. این نوع چالش و تهدیدات جای نگرانی ندارد و فقط کاربر برای رهایی از این چالش‌ها می‌تواند آن را مسدود کند. اگر شماره تماس داخلی بود نیز می‌تواند به پلیس اعلام کند تا با آن برخورد قانونی شود.

رئیس پلیس فتای استان اصفهان در پاسخ به این سوال که آیا تا الان این چالش در استان قربانی داشته است؟ گفت: در حال حاضر هیچ گزارشی درباره صدمه و آسیب شهروندان در پی این چالش نداشته‌ایم و شایعات درباره قربانی گرفتن این چالش را تکذیب می‌کنیم. به شهروندان تأکید می‌کنیم که جای هیچ‌گونه نگرانی نیست و این چالش فقط با هدف مزاحمت برای شهروندان ایجاد شده است.

او افزود: این چالش در برنامه غیر بومی واتساپ ایجاد می‌شود و فقط در صورتی می‌توان از آن جلوگیری کرد کاربران بدون نگرانی با این مزاحم قطع ارتباط کنند و اگر شماره تماس کاربر مزاحم داخلی بود به پلیس اطلاعات دهند.

مرتضوی بیان کرد: درچند روز اخیر با افرادی مواجه بودیم که از این شگرد برای شوخی با نزدیکان خود استفاده می‌کردند. این نوع مزاحمت جرم حساب می‌شود و به افراد مزاحم تذکر می‌دهیم که اگر از این نوع شگرد استفاده کنند پیامد قانونی، برخورد قضایی و انتظامی با آن‌ها صورت می‌گیرد. از شهروندان تقاضا دارم که به دنبال تقلید این شیوه از شوخی‌های نگران کننده نباشند.

او گفت: این چالش یک مسئله کلی است و به دلیل این‌که دانش آموزان برای مطالعه دروس در مدتی از روز با استفاده از گوشی هوشمند کار می‌کنند از والدین تقاضا داریم به صورت مضاعف، کار نظارتی، کنترلی و هدایت عملکرد فرزندشان را افزایش بدهند. اگرچه در گذشته والدین نظارتی کم‌رنگ بر این موضوع داشته‌اند؛ ولی باید در این موقعیت فرهنگ‌سازی، نظارت،کنترل و پایش مستمر بر روی رفتار دانش‌آموزان داشته باشند.

[omidrock]

ترس‌های دانش‌آموزان از چالش مومو: دائم نگرانیم کسی ما را زیر نظر داشته باشد

به گزارش گروه وبگردی باشگاه خبرنگاران جوان، بچه که بودیم، هرازگاهی دور هم جمع می‌شدیم و برای هم از قصه‌های ترسناک جن و پری تعریف می‌کردیم. یکی قسم می‌خورد که با چشمان خودش دیده و دیگری روایت را به عمو، خاله، پدر بزرگ و مادر و ... نسبت می‌داد؛ راست و دروغش را هیچوقت نفهمیدیم، اما نتیجه همیشه یکسان بود: تا چند روز از سایه خودمان هم می‌ترسیدیم و حتی برای دقایقی هم حاضر نبودیم تنها بمانیم. هر از چندگاهی هم شایعه‌ای در مدرسه پخش می‌شد و دهان به دهان می‌گشت و هرچقدر مسئولین مدرسه درباره آن توضیح می‌دادند، باورمان نمی‌شد.

حالا هم داستان همان است. تنها تفاوتش دخیل شدن تکنولوژی در ماجراست و بچه‌های عصر تکنولوژی روش‌های دیگری برای ترسیدن دارند؛ اینترنت هم به گسترش آن بیشتر از قبل کمک می‌کند تا جایی‌که اگر تا سال‌ها قبل روایت‌های این‌چنینی بین گروه‌های دوستی و مدارس می‌ماند، حالا به لطف اینترنت به سرعت در سراسر کشور منتقل می‌شود؛ چالش مومو که این روز‌ها حسابی دانش‌آموزان را ترسانده و اضطراب و نگرانی برای آن‌ها و والدین‌شان به همراه داشته است، مثالی دقیق برای این ماجراست.

سلام؛ میای بازی کنیم؟

چندین سال قبل بود که بازی نهنگ آبی حسابی سروصدا کرد و داستان‌های زیادی به همراه داشت. گفته می‌شد که نهنگ آبی با درخواست‌های خود از فرد، او را به سمت افسردگی و خودکشی سوق می‌دهد. بعد از مدتی هم که تب و تاب بازارش افتاد، همانطور که آمده بود، رفت. مدتی بعد یعنی در سال ۲۰۱۸ چالش دیگری به نام چالش مومو در غرب باب شد که نماد آن تصویر زنی با چشم‌ها و دهانی بزرگ بود. این تصویر درواقع عروسکی ساخته شده به دست هنرمندی ژاپنی است که در افسانه‌های شرقی پرنده‌ای بود که بچه‌ها را می‌دزدید. هرچند که این عروسک بدقواره و خالقش هیچ ارتباطی به شکل گیری این چالش نداشتند.

این چالش با پیام‌هایی شروع می‌شد که می‌پرسید: سلام، میای بازی کنیم؟ و سپس فرد را با ارسال ویدیوها، عکس و پیام‌های صوتی ترسناک و تهدیدآمیز مجبور به رفتار‌های خشونت آمیز علیه خود یا دیگران می‌کرد یا به گفته برخی کاربر را هک و اطلاعات تلفن همراه آن‌ها را سرقت می‌کرد.

اگر در اینترنت جستجو کنیم، به اخباری جهانی مبنی بر خودکشی نوجوانان تحت تاثیر این چالش بر می‌خوریم و هرچند که این اخبار به طور رسمی تایید نشدند، اما نیرو‌های پلیس و مسئولان مدارس دائما به کودکان و نوجوانان در این باره هشدار داده و از آن‌ها خواستند که در تنظیمات شبکه‌های اجتماعی دسترسی کاربران غریبه را به اکانت خود محدود کنند. شبکه‌هایی مانند یوتیوب هم اعلام کردند که هرگونه محتوایی راجع‌به این چالش را از صفحات خود حذف می‌کنند.

حالا بعد از دوسال چالشی شبیه به اتفاقی که دو سال قبل در جهان افتاد در ایران در حال تکرار است. سارا دانش آموز کلاس هفتم در این باره می‌گوید: «تمام گروه‌های مدرسه من پر شده اند از ویدیو‌ها و پیام‌های صوتی مومو و دوستانم به طور مرتب در حال صحبت کردن از این چالش‌اند و هر از چندگاهی یک شماره را به عنوان شماره مومو در گروه می‌گذارند و به بقیه می‌گویند که سریع قبل از اینکه به شما پیام بدهد، شماره را بلاک کنید.»

او ادامه می‌دهد: «جدای از اینکه همان ویدیو‌هایی هم که می‌فرستند خیلی ترسناک است، این است که می‌گویند اگر مومو به شما پیام بدهد و پیامش را حتی باز کنید در عرض چند ثانیه به تمام تلفن شما، عکس‌ها، مخاطبین و موقعیت مکانی شما دسترسی خواهد داشت.»

سارا درباره محتوای ویدیو‌هایی که در گروه‌های دوستانش به اشتراک گذاشته می‌شود، می‌گوید: «ویدیو‌ها چیزی مانند فیلم ترسناک است و ما با وجود اینکه می‌ترسیم، نمی‌توانیم جلوی خودمان را بگیریم که بازشان نکنیم! به طور مثال در یکی از این ویدیو‌ها مومو با یک نفر تماس تصویری می‌گیرد و به جای تصویر خودش، تصویر آن فرد را از زاویه دیگری به او نشان می‌دهد یا مثلا چاقویی در دست دارد و اطلاعاتی از زندگی فرد به او می‌دهد و می‌گوید در صورتی که کاری که می‌گوید را انجام ندهد، او را یا یکی از اعضای خانواده‌اش را می‌کشد. این‌ها ویدیو‌ها باعث شده که من و دوستانم حتی در خانه هم حس کنیم دائما تحت نظریم و از دوربین‌های گوشی‌مان دوری کنیم و حتی برای دقایقی تنها نباشیم.»



تینا هم دانش‌آموز دیگری است که کم و بیش همین حرف‌ها را تکرار می‌کند و می‌گوید: «گاهی برای ما پیام‌هایی فرستاده می‌شود که اشخاص بزرگسالی این بازی را بسیار خطرناک توصیف کرده اند و گفته اند که تحت هیچ شرایطی پیام‌هایی که از افراد ناشناس برایتان می‌آید باز نکنید وگرنه در عرض چند ثانیه هک می‌شوید. همین‌ها باعث می‌شود بیشتر بترسیم و موضوع برایمان جدی‌تر شود. از طرفی به نظر من این موضوع شوخی نیست، چون در تمام دنیا پخش شده و همه کشور‌ها نسبت به آن هشدار داده اند و همین‌ها باعث شده که فکر کنیم بزرگتر‌ها برای اینکه ما نترسیم، می‌گویند که این بازی دروغ است.»

تینا و سارا هردو در پاسخ به این سوال که آیا خودشان یا فردی از دوستانشان از مومو پیامی دریافت کرده، پاسخ منفی داده و می‌گویند: «در مدرسه ما کسی نبوده، اما برخی از بچه‌ها داستان‌هایی را از بقیه دوستانشان تعریف می‌کنند که راستش فکر نمی‌کنیم چندان واقعی باشند!»

پلیس فتا: چند نفر در استان هرمزگان دستگیر شده‌اند

روز گذشته، خبری در رسانه‌ها منتشر شد که به نگرانی بیشتر خانواده‌ها دامن زد: پسر ۱۱ ساله خوزستانی به دلیل این چالش جانش را از دست داد. برخی خبرگزاری‌ها گفته بودند این دانش‌آموز تحت تاثیر این بازی اقدام به خودکشی کرده و برخی دیگر حمله قلبی از شدت اضطراب را دلیل فوت این کودک عنوان کرده بودند.

سرهنگ کیومرث کشوری، جانشین فرماندهی نیروی انتظامی اهواز در این باره به خبرگزاری مهر گفته بود: «تاکنون هیچ شکایتی به فرماندهی انتظامی اهواز و یا پلیس فتا مبنی بر قربانی گرفتن چالش مومو در سطح شهرستان اهواز واصل نشده است و هیچ تماسی هم با مرکز فوریت‌های پلیسی ۱۱۰ برای اعلام گزارش در این زمینه نداشته‌ایم. اطلاع و پیگیری بعد از وقوع جرم در صورتی امکان پذیر است که خبر آن از سوی مردم به مرکز فوریت‌های پلیسی اطلاع داده شود و یا شکایتی ثبت شود که مأموران برای پیگیری به این دو مورد استناد می‌کنند، ولی برای این خبر تاکنون نه شکایتی واصل شده و نه تماسی داشته‌ایم.»

سرهنگ رامین پاشایی، معاون اجتماعی و ارتباطات پلیس فتا نیز در این باره به خبرآنلاین می‌گوید: «خبر فوت دانش آموز ۱۱ ساله اهوازی به دلیل چالش مومو به هیچ عنوان تایید نشده است.»

او ادامه می‌دهد: «تا این لحظه که با شما صحبت می‌کنم، هیچگونه شواهدی دال بر اینکه این چالش در کشور ما در حال انجام است، وجود ندارد و هیچ مدرکی هم مبنی بر اینکه از طریق تماس یا پیام در شبکه‌های اجتماعی بتوان کسی را هک کرد، وجود ندارد؛ هک یا دسترسی غیر مجاز به داده‌های افراد، پروتکل و پروسه خاص خودش را دارد.»

سرهنگ پاشایی با بیان اینکه چالش مومو در سال ۲۰۱۸ در سایر کشور‌ها انجام می‌شد و در حال حاضر دیگر انجام نمی‌شود، اضافه می‌کند: «اما در کشور ما متاسفانه برخی با اهداف مشخصی به این رفتار‌ها اقدام می‌کنند و به صورت اتفاقی با اکانتی که ممکن است از داخل یا خارج کشور باشد و عکس و آیدی مومو دارد، به شما پیام می‌دهند یا تماس می‌گیرند.»

معاون اجتماعی و ارتباطات پلیس فتا بیشتر این افراد را ساکن جنوب وجنوب غربی کشور معرفی می‌کند و تاکید می‌کند: «با پیگیری‌های انجام شده، در حال حاضر چند نفر در استان هرمزگان دستگیر شده اند؛ و هدفشان از این رفتار‌ها را بازی و سرگرمی و تشویش اذهان عمومی اعلام کردند.»

او در ادامه با اشاره به اینکه جای نگرانی در خصوص هک شدن برای خانواده‌ها وجود ندارد و اگر با مشکلی مواجه شدند، می‌توانند مراتب را از طریق سایت رسمی پلیس فتا اعلام کنند، اضافه می‌کند: «امن‌ترین بستر آموزش، استفاده از اپلیکیشن شاد است و اگر عده‌ای از واتس‌اپ استفاده می‌کنند حتما تنظیمات امنیتی‌شان را به گونه‌ای تنظیم کنند که هرکسی نتواند با آن‌ها تماس بگیرد و تنها مخاطبین اجازه تماس داشته باشند و اگر دسترسی افراد غریبه را به حساب کاربری خودتان بندید، جای هیچ نگرانی نیست.»

خانواده‌ها با ترس فرزندان چطور برخورد کنند؟

با شیوع کرونا، بسته شدن مدارس و آموزش مجازی عملا دور نگه داشتن بچه‌ها از فضایی که پر از شایعاتی مربوط به این چالش و سایر محتوا‌هایی است که شاید برای این سنین مناسب نباشد، غیر ممکن به نظر می‌رسد؛ هرچند که دور نگه داشتن هرگز چاره کار نیست و اطلاعات و آگاهی درست بهتر از هرچیزی می‌تواند جلوی آسیب‌ها را بگیرد.

۱. در وهله اول خانواده به عنوان اولین نهاد جامعه پذیر کردن کودک، باید به خطراتی که فرزندشان را تهدید می‌کند، آگاه باشند و حقیقت موضوع را برای فرزند خود توضیح داده و آگاهی لازم را در اختیارش قرار دهند.

۲. ارتباط خود را با فرزندانشان نزدیک‌تر کنند و نسبت به رفتار‌های غیر نرمالی مانند گوشه‌گیر شدن، اضطراب، ترس و... واکنش نشان داده و با ایجاد ارتباطی موثر ریشه تغییر رفتار را جویا شوند.

۳. با توضیح اینکه این موجود وجود خارجی ندارد و توسط انسان‌هایی بیمار که قصد آزار رساندن و ترساندن دیگران را دارند، فرزندشان را از واقعیت موجود آگاه کنند.

۴. در مورد استفاده بیش از حد از وسایل الکترونیک قوانین مشخصی را دنبال کرده و با تعیین قوانینی ساعات استفاده را محدود کرده و محتوایی که فرزندشان در فضای مجازی می‌بیند را کنترل کنند.

منبع: خبرآنلاین

[omidrock]

"مومو" چالش جدید فضای مجازی/دانش آموزان تهدید ارسال کنندگان را جدی نگیرید

سرهنگ مهدی دانش پور رئیس پلیس فتا کردستان در گفتگو با خبرنگار گروه استان های باشگاه خبرنگاران جوان از سنندج ،گفت:در روز‌های اخیر شاهد مطرح شدن چالش "مومو" در فضای مجازی بوده ایم و برخی کاربران که بیشتر آن‌ها دانش آموز بوده اند پیام‌هایی حاوی محتوا و تصاویر مومو دریافت کرده اند.

دانش پور از والدین درخواست کرد در صورت برخورد فرزندشان با محتوای مومو با آن‌ها صحبت کرده و نگرانی آن‌ها را کاهش دهند چرا که والدین درک بهتری نسبت به تهدیدات فضای مجازی و شبکه‌های اجتماعی دارند.

رئیس پلیس فتا کردستان موج جدید مزاحمت‌های موسوم به مومو را ناشی از افزایش حضور دانش آموزان در بستر اینترنت دانست و عنوان کرد: معلمان به هیچ وجه دانش آموزان را به استفاده از پیام رسان‌های خارجی برای آموزش مجازی هدایت نکنند و مراقبت‌های لازم را انجام دهند و در صورتی که به هر دلیل نیاز به استفاده از بستری دیگر غیر از برنامه شاد بود از پیام رسان‌های داخلی استفاده کنند.

اومراقبت از داده‌های خصوصی و عدم افشای اطلاعات در شبکه‌های اجتماعی و آموزش استفاده صحیح از فضای مجازی را راهکار اصلی پیشگیری از این مشکلات دانست.

سرهنگ دانش پور در پایان از هموطنان خواست هرگونه مشکل و موارد مشکوک در فضای مجازی را با سایت پلیس فتا به نشانی cyberpolice.ir یا شماره تماس ۲۱۸۲۳۲۷۵ در میان بگذارند.

[omidrock]

چالش مومو اینگونه جان فرزندانتان را تهدید می‌کند

به گزارش خبرنگار حوزه اخبار داغ گروه فضای مجازی باشگاه خبرنگاران جوان، اعلام خبر مرگ یک کودک ۱۱ ساله در ایتالیا خبرساز شده است. نحوه مرگ و شواهد موجود، مقامات این کشور را به این باور رسانده است که عامل مرگ او، چالش مومو بوده است. این کودک ساعت یک بامداد از طبقه دهم ساختمانی که در آن زندگی می‌کرد خود را به بیرون پرت کرد. پس از جستجو در اتاق او، پلیس پیامی ترسناک را که او برای والدین خود نوشته بود، پیدا کرد.کودک در این پیام نوشته بود: "مادر و پدرم شما را دوست دارم اما من باید سیاهپوش را دنبال کنم." این کودک پیش از مرگ در سلامت کامل بود و خانواده‌اش در شرایط مالی متوسطی قرار داشتند.

از چالش مومو یا جاناتان گالیندو (Jonathan Galindo) چه می دانید؟

به گفته رسانه‌های ایتالیایی، محققان این حادثه را به "چالش‌های ترسناک" یک شخصیت خیالی اینترنتی یعنی جاناتان گالیندو مرتبط دانسته‌اند؛ گالیندو، شخصیتی مرموز است که لباس سگی انسان‌نما بر تن دارد و کودکان را به اقدامات خطرناک تشویق می‌کند که سرانجامش خودکشی است. چالش‌های میکی معمولاً با دستورات نسبتاً عادی مانند "نیمه شب بیدار شوید" یا "تماشای یک فیلم ترسناک" شروع می‌شود، اما به مرور گالیندو از بازیکنان می‌خواهد به خود آسیب برسانند یا خود را در معرض خطر قرار دهند. مثلا از آنها می‌خواهد "در لبه برج بایستند". آخرین چالش او هم درخواست خودکشی کاربران است.

"گالیندو" بازی "نهنگ آبی" را در ذهن‌ها تداعی می کند؛ بازی‌ای که از سال ۲۰۱۵ در اینترنت گسترش یافت. این بازی از کاربر ۵۰ کار در طی ۵۰ روز می‌خواهد از جمله آسیب زدن به بدن خود و در آخر او را به خودکشی می‌رساند.

شایان ذکر است؛ "نهنگ آبی" با بیش از ۱۳۰ مورد خودکشی در جوانان در مناطق مختلف جهان مرتبط بوده است.

[omidrock]

«مومو»‌های ترسناک ایرانی در کمین دانش‌آموزان

در حال مرور درس‌های آقا معلم در گروه واتس‌اپ مدرسه است که ناگهان تماس تلفنی واتس‌اپ فعال می‌شود و تصویری هولناک روی صفحه گوشی نقش می‌بندد: تصویر «مومو»، یک عروسک وحشتناک ژاپنی که بی‌شباهت هم به کاراکتر فیلم ترسناک «حلقه» نیست. آن‌طور که پلیس فتا گزارش داده است، طی هفته‌های اخیر مواردی از این اتفاق هولناک در برخی استان‌های جنوبی گزارش شده و خانواده‌ها را مضطرب کرده است؛ اما بررسی‌ها نشان می‌دهد ماجرا چیز دیگری است.

«مومو» چیست؟

چالش «مومو» یکی از چالش‌های خطرناک همچون «نهنگ آبی» است که از فیس‌بوک آغاز شد و سپس در پیام‌رسان واتس‌اپ ادامه یافت. در این چالش یک اکانت واتس‌اپ با تصویری از یک دختر ترسناک که مو‌های مشکی بلند دارد، به دیگر کاربران پیام می‌دهد یا با آن‌ها تماس صوتی برقرار می‌کند. این ارتباط مجازی با ارسال تصاویر ترسناک و پیام‌های خشونت‌آمیز ادامه می‌یابد و به تهدید می‌رسد. «مومو» مدعی می‌شود که اطلاعات شخصی مخاطب خود، از جمله آدرس محل سکونت او را دارد و در صورت عدم اجرای خواسته‌های او، حتی می‌تواند جان او را تهدید کند. مخاطب اصلی «مومو» کودکان و نوجوانان هستند و در برخی کشور‌های جهان هم مصداق‌هایی از آسیب‌های ناشی از وحشت‌آفرینی‌های «مومو» مشاهده شده است. نمونه آن روسیه است که چند موسسه مطبوعاتی این کشور، خودکشی ۱۳۰ نوجوان روسی را مرتبط با چالش‌های «مومو» اعلام کردند؛ هرچند که هیچ‌گونه شواهد قطعی در این‌باره ارائه نشده است

---

تجربه جهانی «مومو»
طی سال‌های اخیر علاوه بر چالش بازی «نهنگ آبی»، «مومو» هم در برخی کشور‌ها چالش‌برانگیز شد. «مومو» کودکان را به چالش اقدامات خشونت‌آمیز دعوت و آن‌ها را با تهدید وادار به انجام کار‌های نامتعارف می‌کند. طی سال‌های اخیر کاربران فیس‌بوک تجربه‌های خود را از مواجهه با این تهدید‌ها منتشر کردند و برخی کشور‌های جهان نیز درباره آن هشدار دادند.

[font=iransans, tahoma]سوء استفاده مجرمانه از یک نگرانی
[/font]
اما پلیس فتا در کشور ما طی هفته‌های اخیر با ماجرایی مواجه شده است که شاید نمونه خارجی نداشته باشد: «مومو‌های ایرانی».

همان‌طور که اشاره شد این اصطلاح به مجرمانی اطلاق می‌شود که با سوءاستفاده از نگرانی عمومی درباره چالش «مومو»، عکس مومو را روی پروفایل خود در واتس‌اپ می‌گذارند و اقدام به تهدید برخی کاربران می‌کنند. نکته مهم این‌که عمده این کاربران مورد تهدید، دانش‌آموزانی هستند که طی ماه‌های اخیر به دلیل مجازی‌شدن کلاس‌های درس، زمان بیشتری را در فضای مجازی سپری می‌کنند و کلاس‌های درسی برخی از آن‌ها هم در واتس‌اپ تشکیل می‌شود.

---

پیگیری ما از پلیس

سرهنگ «رامین پاشایی» معاون اجتماعی پلیس فتا ناجا در گفت‌وگوی اختصاصی با خراسان در این‌باره می‌گوید: «متاسفانه طبق گزارش‌های دریافتی از برخی خانواده‌ها و بررسی‌های کارشناسان پلیس فتا، متوجه شده‌ایم که افرادی در داخل و خارج از کشور از فضای ایجادشده درباره چالش «مومو» سوءاستفاده کرده‌اند و تصاویر «مومو» را روی پروفایل واتس‌اپ خودشان قرار می‌دهند. سپس با کاربران مدنظر خود که اغلب دانش‌آموزان هستند تماس می‌گیرند و آن‌ها خانواده‌هایشان را نگران می‌کنند. با کاربران صحبت می‌کنند، متن خاصی برایشان می‌فرستند و آن‌ها را دعوت به برخی چالش‌های خطرناک می‌کنند. بعد از این مرحله تهدید می‌کنند که اگر کاری را که از آن‌ها خواسته شده است، انجام ندهند، موبایل‌شان هک می‌شود یا فردی می‌آید و آن‌ها را به قتل می‌رساند».

---

شوخی و مزاحمت است، تهدید‌ها را جدی نگیرید
[font=iransans, tahoma]اما معاون پلیس فتای کشور به نکته مهمی اشاره می‌کند که لازم است والدین و دانش‌آموزان به آن دقت داشته باشند: «هیچ مدرکی وجود ندارد که بگوییم واقعا چالش «مومو» در کشور ما فعال شده است، حرف‌هایی که در این باره زده می‌شود شایعه است، همان‌طور که درباره نهنگ آبی هم این شایعه‌ها را مطرح می‌کردند.[/font]

[font=iransans, tahoma][/font]

[font=iransans, tahoma][font=iransans, tahoma]نکته بسیار مهم این است که خانواده‌ها باید بدانند رفتار مجرمانه‌ای که در حال رخ‌دادن است صرفا یک شوخی و مزاحمت است که توسط یک‌سری افراد مردم‌آزار و مجرم و با یک‌سری اهداف و نیات پلید انجام می‌شود. یکی از آسیب‌های فضای مجازی همین ژست‌های اجتماعی مثل «مومو» است که برخی استفاده از آن را لذت‌بخش می‌دانند و از آن برای آزار و اذیت سایر کاربران استفاده می‌کنند؛ اما مهم است که همه بدانند این‌ها همه دروغ است و هیچ خطری کاربران را تهدید نمی‌کند».
[/font][/font]

---

توصیه آقای پلیس

سرهنگ پاشایی در کنار ایجاد امنیت خاطر برای کاربران فضای مجازی و به‌ویژه خانواده‌ها، توصیه‌ای هم دارد: «طی تماس‌های دریافتی درباره تهدید‌های مربوط به مومو، متاسفانه متوجه شده‌ایم که بیشترین طعمه مجرمان، دانش‌آموزان ما بوده‌اند، بنابراین باید در این‌باره هوشیار بود. تاکید پلیس فتا این بوده که دانش‌آموزان و معلمان فقط از شبکه شاد برای آموزش استفاده کنند که مطمئن‌ترین و امن‌ترین بستر برای این آموزش مجازی است».

---

چند موموی ایرانی را شناسایی کردیم
[font=iransans, tahoma][font=iransans, tahoma]اما نکته مهمی که می‌تواند مانع از تکرار چنین اتفاقاتی در فضای مجازی شود، برخورد قاطع با مجرمان است. معاون اجتماعی پلیس فتا می‌گوید: «در ماجرای تهدید‌های انجام شده با عکس مومو، چندین‌نفر را شناسایی کرده‌ایم و آن‌ها در چنگ پلیس هستند که قطعا برخورد قاطع قضایی با آن‌ها انجام خواهد شد. همچنین روند شناسایی بقیه مجرمان ادامه دارد و علاوه بر برخورد قانونی، به زودی این مجرمان را به صورت علنی معرفی می‌کنیم تا درس عبرتی برای دیگر مجرمان باشد».[/font][/font]

[font=iransans, tahoma][font=iransans, tahoma][/font][/font]

[font=iransans, tahoma][font=iransans, tahoma][font=iransans, tahoma]آن‌چه به وضوح در صحبت‌های سرهنگ پاشایی و همکاران او در پلیس فتا مشاهده می‌شود، تاکید بر استفاده از برنامه «شاد» برای آموزش دانش‌آموزان و پرهیز از برگزاری کلاس‌های مجازی مدارس در پیام‌رسان‌های خارجی است. نکته مهم درباره این توصیه این که، هرچند برنامه «شاد» هنوز نتوانسته است به یک سامانه بی‌عیب و نقص تبدیل شود و همچنان رضایت کامل دانش‌آموزان و معلمان را جلب نکرده است، اما به نظر می‌رسد خطرات احتمالی استفاده از پیام‌رسان‌های خارجی و احتمال بروز برخی فشار‌های روانی به دانش‌آموزان و والدین، توجه به توصیه پلیس فتا را ضروری می‌سازد.
[/font][/font][/font]

---

با پلیس فتا تماس بگیرید

سرهنگ «علی محمد رجبی» رئیس مرکز تشخیص و پیشگیری از جرایم سایبری پلیس فتا هم با ارائه توضیحاتی درباره این اقدام مجرمانه، از خانواده‌ها و معلمان درخواست کرد، بستر بروز این جرایم را فراهم نکنند. به گزارش پایگاه خبری پلیس فتا، وی در این باره گفت: «متاسفانه برخی خانواده‌ها در پی ارسال پیام‌ها و کلیپ‌های چالش «مومو» برای فرزندان‌شان به جای استفاده از راهکار‌های فنی و صحبت‌کردن با آن‌ها نگرانی بیشتری به فرزندان خود منتقل می‌کنند و باعث ایجاد اضطراب در فرزندان‌شان شده‌اند.
[font=iransans, tahoma][font=iransans, tahoma][font=iransans, tahoma]والدین و معلمان به هیچ‌وجه دانش‌آموزان را به استفاده از پیام‌رسان‌های خارجی هدایت نکنند و در صورتی هم که به هر دلیل نیاز به استفاده از بستری غیر از برنامه شاد وجود داشت، از پیام‌رسان‌های داخلی استفاده کنند. همچنین هموطنان هرگونه مشکل و موارد مشکوک در فضای مجازی را با سایت پلیس فتا به نشانی cyberpolice.ir یا شماره تماس ۰۹۶۳۸۰ در میان بگذارند».[/font][/font][/font]

[omidrock]

دستگیری اعضای گروه چالش وحشت معروف به"مومو"در هرمزگان

به گزارش خبرنگار گروه استان های باشگاه خبرنگاران جوان از هرمزگان، سرگرد احسان بهمنی، سرپرست پلیس فتا استان هرمزگان گفت: با توجه به تماس‌های فراوان شهروندان با سامانه ۱۱۰ و همچنین گزارش‌های حضوری به پلیس فتا استان هرمزگان و پس از بررسی‌های لازم مشخص شد که اکانت‌هایی با شماره‌های خارجی و داخلی با فعال‌سازی چالشی شبیه نهنگ آبی تحت عنوان "مومو" اقدام به ارسال پیام اولیه با مضمون "بیا باهم بازی کنیم" به زبان انگلیسی و فارسی برای کاربران می‌کنند.

سرگرد بهمنی افزود: در این چالش پیام‌ها، تصاویر و کلیپ‌های ساختگی با ماهیت خشونت و خودزنی از سوی پروفایلی با نمای عروسک اهریمنی معروف به "مومو" به افراد ارسال می‌شود، به این شرح که اگر مخاطب رگ خود را نزند و چالش‌های آسیب تکمیل نشود، در این صورت مومو به آدرس و محل زندگی قربانی کاملاآشنا است و اقدام به حمله با چاقو و اسلحه سرد به اعضای خانواده او خواهد کرد.

او گفت: با بررسی‌های فنی مشخص شد که اکانت اصلی این چالش، یک ربات پاسخگوی اتوماتیک به زبان انگلیسی است و افرادی با بهره‌گیری از شماره‌های موقت خارجی یا حتی داخلی اقدام به راه‌اندازی اکانت واتس آپ کرده و برای دیگران با همین روش مزاحمت ایجاد می‌کنند و عده‌ای هم اقدام به نشر شایعات آلوده و کذب در شبکه‌های اجتماعی مجازی می‌کنند.

سرپرست پلیس فتا استان هرمزگان افزود: در همین زمینه فردی با هویت معلوم به پلیس فتا مراجعه و اعلام کرد که دارنده اکانت واتس آپی که تصاویر پروفایل آن عروسکی به نام مومو و ارواح خبیثه است، اقدام به ارسال پیام بازی برای فرزندم کرده، اما پس از مخالفت پسرم برای ادامه بازی، صاحب اکانت اطلاعات خصوصی از خانواده ما ارائه و با تهدیدات مکرر پسرم را مجاب به ادامه بازی کرده که این امر موجب ترس و دلهره در میان خانواده ما شده است.

سرگرد بهمنی گفت: پس از اقدامات پلیسی و ردیابی‌های فنی، یک متهم شناسایی و به مقرر پلیس احضار شد.

متهم دستگیر شده گفت: در گروه دورهمی با حضور دوستان در واتس آپ، مطالبی پیرامون مومو از سوی مدیر گروه و دیگران ارائه شده بود. من هم به بهانه شوخی با پسرعمه (شاکی) به همراه چند تن از دوستانم با شماره سیم‌کارت ناشناس یا شماره‌های موقت خارجی، اکانت‌های واتس آپی ایجاد کردیم و تصاویر پروفایل آن را "مومو" و ارواح ترسناک گذاشتیم و به او پیام چالش وحشت دادیم و قصد ما از این کار فقط شوخی بوده است.

سرپرست پلیس فتا استان هرمزگان گفت: پس از اعترافات متهم دستگیر شده، سرگروه و ۶ نفر از دوستان او نیز شناسایی شدند و اقدامات قضایی برای رسیدگی به این پرونده ویژه در حال انجام است.

سرگرد بهمنی افزود: نصب برنامه‌های مستقل ساخته‌شده برای این‌گونه چالش‌های روان‌پریش علاوه بر آسیب‌های روانی باعث سرقت اطلاعات خصوصی کاربران نیز می‌شود چرا که پایه و اساس این چالش‌ها بر مبنای دروغ و حیله‌های روان‌شناختی است.

او گفت: نصب نشدن برنامه‌های مربوطه یا پاسخ‌دهی و بلاک این شماره‌ها در پیام‌رسان‌های خارجی بهترین واکنش از سوی مخاطبان است.

انتهای پیام/ب