خیلی از افراد هستند که تمایلی ندارند برای زندگی زناشویی خود تمرین و تلاش کنند و به دلیل خستگی و دلزدگی یا احساس نیاز به شادابی و تنوع، تن به جدایی می‌دهند. دو نفر که بر اساس شیفتگی نابخردانه و نه بر پایه‌ی عشق و محبت واقعی ازدواج می‌کنند شرایط طلاق را بهتر فراهم می‌کنند چون شروع زندگی آنها اساس محکمی نداشته است.

مشکل پیش آمده در زندگی مشترک هر چقدر هم که سخت باشد، طلاق جواب آن نیست مگر اینکه در درون رابطه، سوء استفاده و تخلفی کاملا جدی وجود داشته باشد. اگر مشکل شما با همسرتان این است که مسائل زندگی خصوصی‌تان را پیش دیگران بازگو می‌کند باید به مشاور یا درمانگر مراجعه کنید و از او کمک بگیرید چون اینگونه مسائل همیشه راه حل‌هایی دارند، نه اینکه به یک وکیل مراجعه کنید و برای اقدام به جدایی از او کمک بگیرید. همه‌ی روابط اختلاف‌هایی دارند فقط گاهی لازم است نفر سومی که کار بلد است وارد عمل شود.
کلید حل مسائل این است که اصول ارتباطی را بلد باشید و به همدیگر این احساس را بدهید که حرف‌‌های‌تان شنیده می‌شود و مورد احترام هستید.

اگر فکر می‌کنید خودتان دو نفر نمی‌توانید مهارت‌های‌تان را تقویت کنید وقت‌تان را تلف نکنید و از یک حرفه‌ای کمک بخواهید تا هیجانات و خشم‌های‌تان تلنبار نشوند. اما اگر خیانت، دروغگویی مداوم، خشونت و ناسزاگویی بخشی از داستان زندگی‌تان است شاید وقت آن باشد که زندگی مشترک‌تان را پایان بدهید. این مشکلات هرگز نباید دست کم گرفته شوند چون به بچه‌ها نیز آسیب خواهد رسید.

همسرتان به شما خیانت کرده و به مشاور مراجعه کرده‌اید و نتیجه نگرفته‌اید؟ خیلی از زوج‌ها بعد از یک یا دو بار خیانت دیدن به مشاور مراجعه می‌کنند اما اگر خیانت‌ها ادامه پیدا کردند لازم است یک تصمیم جدی بگیرید. آنهایی که حتی بعد از اینکه فهمیدند خیانت‌ها همچنان ادامه دارد باز هم طرف مقابل را می‌پذیرند، باید دلیل اینکه چرا همچنان در این رابطه مانده‌اند را پیدا کنند. ممکن است چنین کسی دارای اعتماد بنفس بسیار پایین باشد یا از تنها شدن به شدت هراس داشته باشد. اما کسی که به شما خیانت می‌کند و احساسات شما را نادیده می‌گیرد باید از زندگی‌‌تان حذف شود. شما باید از خودتان بپرسید: تا کی می‌توانید تحمل کنید؟

اگر به این دلیل به زندگی مشترک‌تان ادامه می‌دهید که از تنهایی می‌ترسید و طرف مقابل را دوست ندارید پس یعنی عمر زندگی مشترک‌تان به پایان رسیده. ماندن در ازدواج صرفا به علت مجرد نماندن اصلا درست نیست. خیلی‌ها ممکن است به خاطر فرزندان، امنیت مالی و ... به زندگی ادامه دهند. اما به مرور زمان حقیقت خودش را نشان خواهد داد و همسر شما در نهایت خواهید فهمید که او را دوست ندارید. رابطه‌ای اینچنینی هرگز ماندگار نخواهد بود.

هر نوع خشونتی چه کلامی، چه فیزیکی و چه جنسی باید به قانون ارجاع داده شود و برای خود وکیل بگیرید. درست است که گاهی مشاوره و درمانگر در این زمینه می‌تواند کمک بکند اما خشونت فیزیکی در هیچ حدی قابل چشم پوشی نیست. اگر همسرتان هر حرکت و رفتار شما را مورد بازخواست قرار می‌دهد، تحقیرتان می‌کند، شما را از دوستان و خانواده‌تان جدا کرده و شخصیت ثابتی ندارد همه‌ی اینها زنگ خطر هستند. اگر احساس می‌کنید جان‌تان در خطر است باید هر چه زودتر از پلیس کمک بخواهید. هیچکس شما را بابت اینکه برای نجات خود کمک خواسته‌اید سرزنش نخواهد کرد.

یک دلیل موجه دیگر برای خاتمه دادن به زندگی زناشویی این است که همسرتان از شما پول می‌دزدد. اگر همسر شما قمارباز است، کار نمی‌کند و به زور از شما پول می‌گیرد وقت آن است که او را از زندگی خود خارج کنید. مخصوصا اگر از مشاور هم کمک گرفته‌اید یا تمام سعی‌تان را برای حل مشکل کرده‌اید اما تغییری حاصل نشده باید زودتر رابطه‌ی زناشویی‌تان را پایان بدهید. مشکلات جدی چون قمارباز بودن همسر هرگز فورا برطرف نمی‌شوند. ادامه‌ی این زندگی خاطرات بسیار بدی برای شما و بچه‌ها به جا می‌گذارد که برای همیشه در ذهن‌تان خواهند ماند.

اگر بین شما و همسرتان هیچ صمیمیتی وجود ندارد، در اتاق‌های جداگانه‌ای می‌خوابید و انگار هر کدام زندگی خود را دارید پس فقط با هم همخانه هستید و هیچ پیوند عاطفی بین‌تان وجود ندارد؛ این مسئله ابدا شوخی بردار نیست. شاید درمان تا حدودی به شما کمک بکند اما احتمالا بعد از مدت کوتاهی روال سابق برقرار خواهد شد، پس باید این رابطه را تمام کنید. دلایل جدایی به دلایل ماندن در این رابطه می‌چربند زیرا این رابطه کاملا ناسالم است. مثلا اگر همسر شما می‌خواهد شما در خانه بمانید و بچه‌داری کنید اما شما دوست دارید ادامه تحصیل بدهید پس مشکلی وجود دارد، هر چند این دلیل موجهی برای طلاق نیست اما اگر ادامه و پیامدهای درخواست همسرتان به بیرون نرفتن از خانه و ... منتهی شود پس انتظارات واقعا نامعقولی از شما دارد که می‌توانند دلایل موجهی برای درخواست جدایی شما باشند. خوب است یادآوری کنیم که شما هرگز نمی‌توانید کسی را تغییر بدهید.

 

یک روانشناس اجتماعی ضمن تأکید بر لزوم استفاده جوانان پیش از ازدواج از تست و مشاوره‌ها گفت: مشاوره‌های قبل از ازدواج باعث می‌شود افراد از نظر ذهنی، روحی، فکری، جنسی و روانی زندگی پر معنا و مفهومی آغاز کنند و شناخت درستی نسبت به خود و شریک آینده زندگیشان داشته باشند.

 

ایمانی، با اشاره به معضل "طلاق" در کشور که به دلیل عدم آگاهی از ازدواج گریبان‌ بسیاری از جوانان را گرفته، افزود: باتوجه به اینکه میزان مراجعه افراد به روانشناس و مشاوره قبل از ازدواج در ایران بسیار کم است، به نظر می‌رسد خانواده‌ها و زوجین غالبا بعد از بروز اختلافات به فکر چاره و حل مشکلات می‌افتند و تلاشی برای پیشگیری از این مسائل ندارند.

  

این روانشناس اجتماعی درباره علت مراجعه نکردن جوانان به مراکز مشاوره، تاکید کرد: بسیاری از خانواده‌های ایرانی همچنان طبق سنت قدیمی تداخل‌گر اصلی شکل‌گیری رابطه‌ها هستند و با تکیه بر تجربیات شخصی خود مانع از مراجعه فرزندانشان به این مراکز می‌شوند. از طرفی دیگر بسیاری از جوانان از روی احساسات و دلبستگی خود را ملزم به مراجعه به روانشناس و یا مشاور نمی‌دانند.

  

وی هزینه بالای خدمات روانشناسی را یکی دیگر از علت ممانعت خانواده‌ها در این زمینه دانست و افزود: باتوجه به اینکه سازمان نظام روانشناسی تاکنون نرخ خدمات مشاوره و روانشناسی را حدود ۱۳۰ هزار تومان اعلام کرده است به همین جهت بسیاری از والدین به دلیل ناتوانی مالی از مراجعه به این مراکز خودداری می‌کنند اما لازم به ذکر است که برای داشتن زندگی پایدار توأم با موفقیت نیازمند مراجعه به متخصصانی هستیم که افراد را خارج از ذهنیت و باورهای احساسی مورد ارزیابی قرار می‌دهند.

  

به گفته این روانشناس اجتماعی تست‌های قبل از ازدواج انواع مختلفی دارد؛ که امبیتیآی یا مایرز بریگز از بهترین آنهاست و افراد را از ۱۶ بعد شخصیتی، اخلاقی و رفتاری همچون مسئولیت‌پذیری، انعطاف‌پذیری، وفاداری، منطق، تعامل، سازگاری و... مورد سنجش قرار می‌دهد که نخست منجر به شناخت و آگاهی فرد از خود شده و سپس می‌تواند فرد را به شناخت بیشتر از همسر آینده‌اش کمک کند. 

 

 

ایمانی تحلیل وضعیت روانی و شخصیتی که موجب آگاهی و شناخت بیشتر افراد نسبت به یکدیگر می‌شود را مهم‌ترین مزیت تست‌های شخصیت شناسی و ازدواج دانست و تصریح کرد: مراجعه به مشاوره‌های تخصصی مسائل جنسی از مهمترین موضوعاتی است که باید قبل از ازدواج به آن پرداخته شود چراکه به نظر می‌رسد جوانان آگاهی کاملی نسبت به این مسائل ندارند و بعد از ورود به زندگی جدید با معضلاتی که شاید در سال‌های اولیه زندگی خود را بروز ندهد مواجه شوند که به طور حتم این مسائل از نظر روحی روانی به مرور زوجین را تحت تاثیر قرار می‌دهد.

  

وی با اشاره به تاثیر تستها و مشاوره در میزان موفقیت ازدواج گفت: این تستها میزان واقع‌بینی، انتقاد پذیری، دیدگاه‌ها و اعتماد زوجین نسبت به یکدیگر را مشخص می‌کند مسائلی که جوانان قبل از ازدواج به آن نمی‌پردازند اما با گذشت زمان با سرخوردگی و بحرانهای مختلفی مواجه خواهند شد.

  

وی با اشاره به تاثیر استفاده از تست‌ها و مشاوره در زندگی زناشویی برای جلوگیری از بحران "طلاق" گفت: به تازگی قوه قضاییه به منظور تشخیص درست انجام طلاق، زوجین را به مراکز مشاوره ارجاع می‌دهد که با توجه به آمارهای ارائه شده از سازمان بهزیستی و نهادهای مربوطه با این روش طی دوسال گذشته از ۱۰ درصد طلاق‌ها جلوگیری شده است.

  

به گفته ایمانی بحران "طلاق" از مسائلی است که آمار آن در کشور به شدت رو به افزایش است و بر اساس داده‌های موجود ۸۲ درصد از آنها به دلیل مشکلات عاطفی از سوی زوجین اتفاق می‌افتد.

 

این پژوهشگر حوزه اجتماعی با اشاره به مسئله "خیانت" که به دلیل عدم آگاهی زوجین نسبت به یگدیگر رخ می دهد، بیان کرد: متاسفانه باتوجه به تحقیقات انجام شده خیانت به همسر یکی از موضوعات نگران‌کننده جامعه است که در پس بحران‌های زناشویی و عدم انطباق‌های روحی، روانی و جنسی در بین زوجین اتفاق می‌افتد. 

  

ایمانی افزود: در رابطه‌ای که هریک از افراد شناخت درستی نسبت به رفتارهای همسر خود ندارند و احساسات آنها را در نظر نمی‌گیرند، خود به خود زمینه‌هایی برای بروز خیانت شکل می‌گیرد که بخش اعظمی از این خیانت‌ها ذهنی بوده و آثار بسیار مخرب و خطرناکتری در زندگی زناشویی دارد.

 

نفرت یک حس بسیار قویست و وجود آن در رابطه‌ی زناشویی کاملا نادرست است. من مراجعه کننده‌هایی داشته‌ام که ادعا می‌کردند از همسر خود نفرت دارند.

حالا اگر نسبت به کسی که به او قول داده‌اید در هر شرایطی از زندگی دوستش داشته باشید، احساس نفرت می‌کنید چه باید بکنید؟ در این مورد با چهار درمانگر گفتگو کردیم.

معمولا آدمها به جای اینکه در مورد احساس ناراحتی و نارضایتی خود در موقعیتی حرف بزنند، از کلمه‌ی «متنفرم» به عنوان یک ابراز احساسات کلی استفاده می‌کنند. این جمله‌ای است که اغلب از سر خستگی و فرسودگی به زبان می‌آید یا به عنوان راهی برای بزرگنمایی کردن شرایط. شاید هم عده‌ای واقعا منظورشان نفرت باشد و قصدشان جدایی، اما به هر حال کلمه‌ی «متنفرم» کلمه‌ای واپس گرایانه است.

روی چیزهایی تمرکز کنید که در وجود همسرتان دوست دارید. هیچ چیزی تماما خوب یا تماما بد نیست. در نظر گرفتن نقاط قوت همسرتان و ویژگیهای مثبت او به شما اجازه می‌دهد موقعیت‌تان را دوباره ارزیابی کنید و همه چیز را سیاه و سفید نبینید. اگر کفه‌ی خوبیهای او سنگین‌تر بود، خیلی کمتر احساس بد و منفی خواهید داشت.

احساس خشم و نفرت معمولا زمانی برانگیخته می‌شود که اختلالی در رابطه پیش می‌آید؛ نه تنها بین شما و همسرتان بلکه بین شما و خودتان! قبل از اینکه انگشت اتهام را به سوی همسرتان بگیرید، یک خود ارزیابی انجام دهید. آیا در مورد مشکلی که پیش آمده با همسرتان حرف زده‌اید؟ آیا در شرایط پیش آمده کاملا بی‌تقصیرید؟ این سوالها به این معنی نیستند که مشکل خود شما هستید، بلکه قصد ما این است که به یک نگرش تازه‌تر و دقیق‌تر برسید. ارزیابی خودتان کمک‌تان می‌کند به این برسید که اصلا ممکن است احساس ناراحتی و نارضایتی‌تان را به گوش همسرتان نرسانده باشید و او نداند در دل شما چه می‌گذرد و همین سکوت شما باعث شدت گرفتن حس اندوه و خشم‌تان شده باشد.

اما اگر بعد از بررسی خودتان متوجه شدید ابراز نفرت‌تان بیهوده نبوده پس حالا وقت آن است که با همسرتان وارد گفتگوهای جدی‌تری شوید. اگر علی رغم تمام تلاش‌های شما او هیچ حرکتی برای بهبود شرایط نمی‌کند پس علامت این است که تصمیمی به تغییر رفتارش ندارد و بهتر است شما فکر جدی‌تری بکنید که تصمیم به طلاق می‌تواند یکی از راه حلها باشد.

گاهی آنقدر حس نفرت و بدبینی جلوی چشمانمان را می‌گیرد که به سختی می‌توانیم واقعا اتفاقی که در حال روی دادن است را ببینیم و پرده از آن برداریم. اگر دیدید احساسی که به همسرتان دارید خشم است پس باید بتوانید بفهمید این خشم از کجا ناشی می‌شود تا بتوانید قدم بعدی را بردارید.

بسیار نادر است که نفرت بدون علت خاصی سربرآورد و پیدا کردن منشاء این حس، اولین قدم برای تعیین اقدام بعدیست. تا علت خشم و نفرت خود را ندانید چگونه می‌توانید برای رابطه‌تان کاری بکنید؟

بسیار بسیار کم پیش می‌آید که احساس کسی فقط نفرت باشد، بنابراین خیلی مهم است که ببینید علاوه بر خشم، چه احساس دیگری در درون‌تان جولان می‌دهد.

چیزی که تجربه ثابت کرده این است که پشت نفرت، خشم است و پشت خشم، رنجش. رنجش و دل آزردگی هم معمولا با اندوه و ناامیدی همراه است. پس کاری که باید بکنید این است که مرحله به مرحله به عقب برگردید و ببینید نفرت شما از کجا شروع شده.

زنان یاد گرفته‌اند که احساس نفرت یا خشم نکنند بنابراین تجربه‌ی این احساسات در واقع می‌تواند اولین علامتی باشد که به آنها نشان می‌دهد مشکلی وجود دارد و باید راه حلی برایش پیدا کنند. زنها اینطور تربیت شده‌اند که راضی و شاد باشند و این باعث می‌شود خیلی وقتها احساس واقعی درون خود را سرکوب کنند.

 

در زندگی مشترک کلماتی وجود دارند که زیاد به زبان آورده نمی‌شوند. شاید به خاطر خجالت، شاید هم غرور یا.... .

 

زوج درمانگران کلماتی را فهرست کرده اند که ممکن است در دسته بالا قرار بگیرند اما به زبان آوردنشان، هر ازدواجی را نجات خواهد داد:

 

این 9 کلمه جادویی عبارتند از: من اشتباه کردم، معذرت می‌خواهم و لطفاً من را ببخش. ازدواج مثل یک ورزش روزانه است. یک تمرین مداوم در بخشایش و پشیمانی. در جهان زوج ایده‌آل وجود ندارد، همه اشتباه می‌کنند و اشتباه‌هایشان روی اعضای خانواده تأثیر می‌گذارد. با این حال، هنوز می‌توان نزدیک‌ترین افراد به ایده‌آل را تشخیص داد. می‌شود با تمرینِ گذشت؛ به آن چه از بی‌‎نقصی و خوشبختی می‌شناسیم نزدیک و نزدیک‌تر شد.

  

غروری که درون تک تک ما وجود دارد از این عبارت متنفر است. اما در زندگی زناشویی، وقتی بحران به وجود می‌آید، اولین غریزه هرکدام از ما اثبات بی‎‌گناهی خودمان و در مقابل، تأکید بر تقصیر همسرمان است. غرور زخم‌خورده ما می‎خواهد با بازگشت حق به جانب خود، نجات پیدا کند اما این حق به جانبی به هیچ عنوان راه حل ماجرا نیست، در واقع فقط آتش درد را به شعله خشم تبدیل می‌کند و باعث می‌شود حتی به این فکر نکنیم که با کلمه‌هایمان چه کسانی آزار می‌بینند. این آتش باید خاموش شود، از محاکمه دست بردارید و این سه کلمه را –حتی آرام- به زبان بیاورید.

 

هنگام اشتباه کردن، شرم اولین و طبیعی‌ترین پاسخ روانی ماست. جوابی به شناختنِ گناه یا اشتباه، چه خودخواسته و چه ناخواسته، که بر دیگران تأثیری منفی داشته است. با عذرخواهی و درد دل با دیگران درمورد اشتباه‌هایمان، تنها وقتی باورکردنی جلوه می‌کنیم که قلبمان عمیقاً از کاری که کردیم شکسته باشد. وقتی از همسرم به شیوه درست معذرت می‌‌خواهم، لبخند نمی‌زنم، شاد نیستم. غم و شرم احساسات سبک و گذرایی نیستند، سنگینی‌شان باید دیده و حس شود. گریه نمی‌کنم، خواهش هم نمی‌کنم، نمایش اجرا نمی‌کنم. تنها دلم می‌خواهد که از صمیم قلب درک کند که فهمیده‌ام ناراحتش کردم و عمیقاً بابتش ناراحتم. فهم و درک ما از عمق عذرخواهی همسرانمان اهمیت بسیار زیادی دارد چون عذرخواهی‌های سطحی معمولاً به بخشایش ختم نمی‌شوند، حتی اگر در ابتدا این طور به نظر برسد.

  

با وجود این که اعتراف به اشتباه و تأسف از آن هر دو دردناک هستند، با انجام دادنشان نتیجه دلپذیری در انتظار ما خواهد بود: بخشایش. وقتی خطایی می‌کنیم که به همراهان و اطرافیانمان ضرر می‌رساند، باید دست دوستی به سمتشان دراز کنیم و بدانیم آیا دوباره ما را همراهی خواهند کرد یا نه. این خواسته کوچکی نیست، وقتی –چه غیرعمدی و چه از قصد- مرتکب عملی می‌شویم که عزیزانمان را می‌رنجاند، با ایمان به جایگاه آنان در زندگی خودمان، می‌شود دوباره پیوندها را برقرار کرد. من معمولاً صرفاً برای این عذرخواهی می‌کنم که از موضوع عبور کنیم. روحم با عذرخواهی به آرامش می‌رسد و قلبم دوست دارد از شرم رها شود و ذهنم خواهش می‌کند که به موضوعی غیر از شکستم بپردازد، اما درخواست بخشایش من نباید صرفاً از روی خستگی باشد، بخشایش تصویر ذهنیِ ما را از همدیگر دوباره به حالت اول برمی‌گرداند. می‌توانم از همسرم درخواست بخشش کنم چون «بخشش کار بزرگان است» و خب البته با هر بار درخواست بخشش، شاید به گونه‌ای خودمان، خودمان را می‌بخشیم.