[color=var(--wd-title-color)]کاربرد جعبه قلمدان چیست؟[/color]

 

 

نمی توان چنین گفت. اغلب شاعران و نویسندگان ایرانی از پدرانی زاده شده اند که یا کارگر بوده اند یا کشاورز. تعداد کمی از آنها را می توان نام برد که از پدرانی نظامی و کارمند متولد شده باشند. البته مسئله فراتر از اینهاست. اغلب شاعران و نویسندگان ایرانی خود برای مدتی کار گل کرده اند و در کارگاه ها یا کارخانه ها مشغول کارگری بوده اند.

 

محمود دولت آبادی و علی اشرف درویشیان بارها از دوران کارگری خود صحبت کرده اند. درویشیان در داستان های کوتاه خود روایت های فراوانی از رنج مردمان فقیر نوشته و دولت آبادی نیز در اغلب داستان های خود روایتگر فرودستانی بوده که در روستاها رنج کشیده اند و زندگی شان را سپری کرده اند. بین نویسندگان جنوب می توان نویسندگان فراوانی را نام برد که دست کم در یک داستان خود به دردها و بحران های طبقه کارگر و فرودست پرداخته اند؛ کارگرانی که در شرکت های بزرگی مانند شرکت نفت کار می کنند یا در مغازه های کوچکی در شهرها. ناصر تقوایی، نسیم خاکسار، عدنان غریفی، ناصر مؤذن، قاضی ربیحاوی، قباد آذر آیین و بسیاری دیگر از نویسندگان جنوب در داستان های کوتاه خود روایتگر زندگی کارگران جنوب بوده اند.

 

«احمد محمود» بدون شک بزرگ ترین نویسنده ایرانی است که کارگران در داستان هایش حضور دارند و به پیشبرد داستان کمک می کنند. محمود را می توان از معدود نویسندگان ایرانی دانست که انگار نمی توانست جامعه را بدون کارگرانش ببیند و صفحه های فراوانی را به روایت دست ها، صورت ها، قلب ها، پاها، رابطه ها و لباس های کارگران اختصاص داده است. وقتی از حضور کارگران در ادبیات صحبت می کنیم نمی توانیم از «صادق چوبک» یاد نکنیم؛ نویسنده ای که بیش از هر نویسنده دیگری روی رنج ها و دردهای فرودستان و زجرکشان جامعه انگشت گذاشت و آنها را بدون روتوش روایت کرد. در اغلب داستان های کوتاه او می توان ردپای کارگران و فروشندگان خرده پا را دید.

 

اما در رمان «تنگسیر» است که ما با خشم محمد آشنا می شویم؛ کارگری که با کار در کارگاه های انگلیسی ها و خانه های آنها پولی پس انداز کرده، و حالا خود در بوشهر دکانداری می کند.محمد شخصیت ساده ای است که برای احقاق حقش دست به قتل می زند. چوبک در این رمان از شیوه ابتدایی انتقام جویی استفاده کرده و دست به کشتار می زند. اما به رغم این نمونه ها باید بگوییم کارگرها در ادبیات ایران غالبا یا شخصیت هایی فرعی بوده اند یا تنها برای مدت کوتاهی به عنوان کارگر در آن حضور داشته اند. با این حال وضعیت در شعر فارسی رنگ و بوی دیگری دارد. وقتی به شعر دوره مشروطه نگاه می کنیم؛ دوره ای که رمان هنوز در ایران غلبه پیدا نکرده بود و شعر دست برتر را داشت. در شعر فارسی به طبقه کارگر و فرودستان توجه بیشتری شده است تا در رمان ها و داستان ها. منتها باید کمی به عقب تر برگردیم. از مشروطه بود که توجه شاعران به قشر فرودست جامعه و کارگران و زحمتکشان جلب شد. چیزی که در شعر این شاعران برجسته است رو در رو قرار دادن طبقه فرودستان و بالادستان است، یعنی همان تصویری که بعد از انقلاب صنعتی در اروپا شکل گرفت.

از حدود صد و ده سال پیش که جنبش مشروطیت در ایران شکل گرفت و نقش توده مردم در مناسبات اجتماعی – سیاسی پر رنگ شد، ادبیات نیز نسبت به این وضعیت حساسیت نشان داد. اولین اتفاقی که افتاد این بود که شاعر به جای توجه به درباریان و ساکنانش به توده مردم پرداخت. دو موضوع از بقیه موضوعات در شعر شاعران این دوره برجسته تر بود و تقریبا اغلب شاعران بخش زیادی از شعرهای خود را به آنها اختصاص دادند. یکی موضوع آزادی بود و دیگری اعتراض بی پروا نسبت به بهره کشی از زحمتکشان طبقه کارگر. از ایرج میرزا بگیرید تا عارف و میرزاده عشقی و بهار و نسیم شمال همگی با طبقه فرودست و بینوای جامعه همدردی و دردهای این طبقه را در شعرهای خود منعکس می کردند.

 

اشرف الدین گیلانی یا همان نسیم شمال که عمده شهرتش به خاطر طنزهای ساده و گزنده اش بود یکی از خواسته های مهمش، رفع دردهای توده مردم بود و از نخستین کسانی هم بود که به اختلاف طبقاتی در شعرهایش اشاره کرد و با زبان طنز سعی کرد این اختلاف را از طریق شعر و ادبیات به آگاهی طبقات بالادست جامعه برساند. یک جا گفته بود: «ای فعله تو هم داخل آدم شدی امروز؟/ بیچاره چرا میرزا قشمشم شدی امروز؟/ در مجلس اعیان به خدا راه نداری/ زیرا که زر و سیم به همراه نداری/ در سینه بی کینه به جز آه نداری.»

 

نسیم شمال مردمی ترین شاعر دوران مشروطه بود و دغدغه اش مطرح کردن رنج ها و دردهای طبقه ندار و فقیر جامعه بود. خودش در یکی از شعرهای معروفش این مفاهیم را آورده و نشان داده که مانیفستش در قبال جامعه ظلم پذیر چیست. «نه طلا خواهم و نه زر و نه سیم...»

این تنها نسیم شمال نبود که از رنج تهی دستان و طبقه کارگر در شعرهایش صحبت می کرد. فرخی یزدی که به خاطر افشاگری های اجتماعی و همین طور اعتراض های بنیان افکنش دستگیر شد و آخر سر جانش را در این راه از دست داد، در شعرهایش نشان داد که تا حدود زیادی از مناسبات پنهانی که پشت پرده در جریان است خبر دارد. او نخستین شاعرانی بود که در شعرهایش دست به مبارزه طبقاتی زد و همچنین از نخستین شاعران ایرانی به شمار می آمد که برای رفع ظلم و فساد در جامعه هیچ راهی جز مبارزه طبقاتی نمی دید. جایی گفته بود «غنا با پافشاری کرد ایجاد تهی دست – خدا ویران نماید خانه سرمایه داری را/ از جور کارفرما کارگر آن سان بخود لرزد – که گردد روبرو کبک دری بازِ شکاری را» فرخی یزدی که برای خود شأن مبارزاتی از راه ادبیات و روزنامه نگاری قائل بود، دو سال قبل از زوال رضا شاه از قدرت در زندان به قتل رسید. وی تا قبل از بازداشت شدن تنها راه نجات جامعه را آگاهی بخشی طبقات کارگر و فرودست جامعه می دانست؛ آگاهی بخشی که در واقع به مبارزه طبقاتی ختم می شود: «توده را با جنگ صنفی آشنا باید نمود/ در صف حزب فقیران اغنیا کردند جای – این دو صف را کاملا از هم جدا باید نمود/ تا مگر عدل و تساوی در جهان مجری شود/ انقلابی سخت در دنیا به پا باید نمود.»

 

تردیدی نیست که آشنایی شاعران ایرانی در سال های مشروطه و پس از آن با انقلاب بلشویکی و نظام پرولتاریایی تاثیر زیادی روی نگاه آنها نسبت به دغدغه های طبقه کارگر و فرودست جامعه ایرانی داشت. ابوالقاسم لاهوتی یکی از حزبی ترین شاعران ادبیات معاصر ایران است. او شیفته چیزی بود که در روسیه زمان بلشویک ها از آن با عنوان پرولتاریا نام برده می شد و اصلا از پیروزی انقلاب بلشویک ها سر از پا نمی شناخت. «من از عائله رنجبرم/ زاده رنجم و پرورده دست زحمت – نسلم از کارگران/ حرف من این، که چرا کوشش و زحمت از ماست – حاصلش از دگران؟ / این جهان یکسره از فعله و دهقان برپاست – نه که از مفت خوران» او نیز مانند فرخی یزدی چوب اعتراض های خود را خورد. لاهوتی نیز مانند فرخی یزدی و نسیم شمال و میرزاده عشقی تنها شاعر نبودند. آنها به نوعی مبارز نیز بودند. لاهوتی در شعرهای بسیاری سعی می کرد طبقه کارگر و به گفته خودش طبقه «رنجبران» را با یکدیگر متحد کند و به آنها بفهماند که تنها راه نجات شان در این است که تشکیلاتی داشته باشند و از طریق تشکیلات به خواسته های خود برسند. می گفت: «بهر آزاد شدن در همه روی زمین/ از چنین ظلام و شقا/ چاره رنجبران وحدت و تشکیلات است.»

ملک الشعرای بهار نیز که در مقایسه با شاعرانی مانند لاهوتی و فرخی، شاعری معتدل تر بود، بعد از شهریور 1320 سفری به مسکو کرد و این سفر موجب شد نگاه او نسبت به کشوری کمونیستی که داعیه مبارزه طبقاتی داشت نرم تر شود و در تهران دست به ستایش مسکو بزند. با این حال بهار شاعری چپ گرا نبود. او شاعری سنتی و در عین آزادی خواه بود که مهم ترین دغدغه اش حفظ میهن و آزادی آن بود، اما نگاه او نیز به طبقه کارگر همان نگاهی بود که اغنیا را مقابل ضعفا قرار می دهد و از حق ضعفا، رنجبران و ستم دیدگان دفاع می کند. او می گفت هنگامی که مشکلات پیش می آید این طبقه کارگر و فرودست جامعه است که زیر پا له می شود. در شعر معروف «جغد جنگ» گفته بود «... چه باشد از بلای جنگ صعب تر – که کس امان نیابد از بلای او/ شراب او ز خون مردِ رنجبر – وز استخوانِ کارگر، غذای او».

 

همین نگاه رو در رو قرار دادن دو طبقه متضاد جامعه که یکی سرمایه دار است و دیگری طبقه کارگر در شعرهای شاعرانی مانند عارف قزوینی و میرزاده عشقی نیز رخنه کرد. حتی شاعری مانند پروین اعتصامی که در دوره مشروطه یکی از غیرسیاسی ترین شاعران است با محرومان و طبقه کارگر همدلی کرد و گاهی هم شعرش فراتر از همدلی و همدردی رفت و به این بسنده نکرد که با گفتن «گشت حق کارگران پایمال» احساسات را بر انگیزد، پروین پا را فراتر از این گذاشت و طبقه کارگر و محروم جامعه را به اعتراض و فریاد دعوت کرد؛ دعوتی بی پرده به اعتراض.

اغلب شاعران ایرانی در خانواده هایی بزرگ شده بودند که پدران شان از طبقه دهقان ها یا کارگران و رنجبران بودند. برای همین در شعر همه آنها می توان نمونه های فراوانی از برخورد عاطفی با کارگران و فرودستان جامعه دید. هر چه جلوتر می آییم خشم شاعران نسبت به تبعیض ها، فاصله های طبقاتی و محرومیت کارگران بیشتر می شود. شاعر زبان به شکایت باز می کند و از کارگران و زحمتکشان بخواهد برای احقاق حق شان ساکت ننشینند و حق شان را از مرفهان و بالادستی ها بگیرند.

 

نیما یوشیج هم نسبت به وضعیت زندگی کارگران و طبقه زحمتکش جامعه ساکت نیست و در شعرهای متعددش تصاویر تازه ای از زندگی آنها را بازتاب داده است. نیما نیز مانند پروین اعتصامی تنها به توصیف این زندگی پر از سختی و مشقت اکتفا نمی کند بلکه از آنها می خواهد که قیام کنند، اعتراض کنند، خشم شان را نشان دهند و حق شان را بگیرند. نیما صحبت از خون می کند و با آگاهی از این نکته که اعتراض کارگران ممکن است به خونریزی نیز منجر شود، می گوید «یا بمیریم جمله یا گردیم صاحب زندگانی آزاد». در شعری با خشمی عنان گسیخته از کارگران و طبقه رنجبر جامعه می خواهد طغیان کنند: «داد از این شهر و این صناعت، داد!/ چند باید نشست مست و خموش/ بندگی چند با دلِ ناشاد؟/ از زمین بر کنید آبادی/ تا به طرح نویی کنیم آباد/ به زمین رنگ خون بباید زد/ مرگ یا فتح، هر چه بادا باد/ یا بمیریم جمله یا گردیم/ صاحب زندگانی آزاد/ فکر آسایش و رفاه کنیم/ وقت جنگ است، رو به راه کنیم.»

 

نیما در واقع خودش را از آن دست شاعران می دانست که معتقد بودند «هنر در خدمت اجتماع باید باشد» وی در یکی از یادداشت هایش که در کتاب «یادداشت های روزانه» آمده درباره هنر و خدمت و اجتماع و سیاست می گوید «هنر در خدمت اجتماع باشد، غیر از این است که کورکورانه در خدمت سیاست آلت بشود و خراب بشود» (ص 168) یا در جای دیگری از همین یادداشت ها می گوید «من که می بینم به ضعفا، رنجبران و زحمت کشان چه می گذرد، چه طور می توانم راحت بنشینم؟ در صورتی که خودم را اقلا انسان خطاب می کنم.»

نیما که به واسطه برادرش لادین اسفندیاری تا حدودی از سیاست های دولت شوروی نسبت به کارگران و طبقه پرولتاریا آگاه شده بود هیج وقت فریب بهشتی را نخورد که همسایه شمالی وعده می داد. برادر نیما خود قربانی همسایه شمالی شده بود. نیما در یادداشت های روزانه اش انتقادهای زیادی را علیه استالین مطرح می کند و از پایان ناخوشایند دولت کمونیستی شمالی صحبت می کند. با این حال به شدت نسبت به رنجی که کارگران در جامعه می برند حساس است و با آنها همدردی و همدلی می کند و از آنها می خواهد که برای رفع فاصله طبقاتی حق شان را از مرفهان جامعه بگیرند.

 

 

 

زادروز: ۱۳۳۵ تهران

درگذشت: ۱۷ مهر ۱۳۹۷ (۶۲ سال) تهران

ملیت: ایرانی

نقش‌های برجسته: اجرای برنامهٔ تلویزیونیِ ورزش و مردم

مذهب:شیعه

فرزندان: امیر اقبال

 

بهرام شفیع (زادهٔ ۱۳۳۵ در تهران - درگذشتهٔ ۱۷ مهر ۱۳۹۷ در تهران) گزارشگر، مجری و مدیر ورزشی اهل ایران بود. نام و چهرهٔ او با برنامهٔ هفتگی تلویزیونیِ ورزش و مردم که از دههٔ ۱۳۶۰ از شبکه یک پخش می‌شود، گره خورده‌است. همچنین، او ریاست فدراسیون هاکی را از سال ۱۳۸۴ تا ۱۳۹۷، یعنی چهار دورهٔ متوالی، بر عهده داشت.

 

 

بهرام شفیع در سال ۱۳۳۵ در محلهٔ پامنار تهران به دنیا آمد. پدر بهرام شفیع کارمند وزارت دارایی بود. دوران ابتدایی به مدرسهٔ برزویه رفت و دوران متوسطه را در دبیرستان علوی تهران گذراند.

بهرام شفیع دارای کارشناسی علوم سیاسی از دانشگاه تهران بود و مدرک دورهٔ ارشد تهیه‌کنندگی و گزارشگری از اتحادیه رادیو تلویزیونی آسیا-اقیانوسیه (ABU) داشت.

 

 

بهرام شفیع از زمان جوانی به گزارشگری علاقه داشت و در دبیرستان و دانشگاه، علاوه بر بازی فوتبال، به گزارشگری نیز می‌پرداخت و در دوران جوانی بازیکن تیم فوتبال قصر یخ تهران بود.

پس از انقلاب ۱۳۵۷، همکاری خود را با سازمان صدا و سیما آغاز کرد و با شرکت در آزمون صدا و سیما در سال ۱۳۶۱ به استخدام رسمی این سازمان درآمد. بهرام شفیع جزو نخستین نسل برنامه‌سازان ورزشی بعد از انقلاب در تلویزیون بود. او خواهرزادهٔ خدیجه ثقفی، همسر روح‌الله خمینی است.

بهرام شفیع که از ازدواج خود دارای پسر به نام امیر اقبال جای پای پدر گذشته و به عنوان گزارشگر و مجری ورزشی در رادیو تلویزیون گذاشته و فعالیت می‌کند.

 

 

بهرام شفیع که به علت بیماری قلبی مدت ها برنامه هاي‌ ورزشی و گزارشگری را کنار گذاشته بود. بهرام شفیع در ۱۷ مهر ۱۳۹۷ دچار حملهٔ قلبی شد و به بیمارستان بهمن تهران منتقل شد در ۶۲ سالگی درگذشت.

 

بهرام شفیع پس از مدت اندکی از ورود به صدا و سیما همکاری خود را با برنامه ورزش و مردم آغاز کرد و از سال ۱۳۶۴ پس از ممنوع التصویر شدن مجید وارث بنیانگذار برنامه ورزش و مردم اجرای برنامه را برعهده گرفت که تاکنون نیز ادامه دارد.بهرام شفیع علاوه بر اجرای برنامه تهیه‌کنندگی آن را نیز انجام می‌داد. تضاد منافع ناشی از عهده داربودن همزمان ریاست فدراسیون هاکی موجب شده شفیع نتواند پرسشگری و به چالش کشیدن مسئولین را در برنامه ورزش و مردم اجرا نماید و همین امر موجب افت شدید تعداد مخاطبین این برنامه شده و ساعت پخش برنامه از یکشنبه شب به صبح جمعه و از صبح جمعه به جمعه شب تغییر یافت.

 

 

بهرام شفیع از همان ابتدا گزارشگری مسابقات فوتبال را نیز انجام می‌داد اما با ورود گزارشگران جدید در دههٔ ۷۰ به تدریج از این فعالیت خود کاست و چند سال قبل با گزارش بازی ایران و کره شمالی برای همیشه آن را کنار گذاشت.

 

بهرام شفیع هم‌چنین به مناسبت‌های گوناگون ورزشی مانند المپیک و جام جهانی، ویژه برنامه‌هایی را تهیه می‌کرد.

 

 

با وجود نداشتن تجربه در زمینه مدیریت ورزشی در سال ۱۳۸۴ ریاست فدراسیون هاکی ایران را بر عهده گرفت، در آذر ماه ۱۳۸۸ با رای‌گیری دوباره در این سمت ابقا شد. در ششم دی ماه سال ۱۳۹۶ طبق قانون باید بازنشسته می‌شد و سازمان بازرسی کل کشور نسبت به ریاستش بر فدراسیون هاکی بارها به وزارت ورزش اخطار داد اما با ارائه مجوز ایثارگری توانست مجوز حضور در انتخابات را یافت و برای ۴ سال دیگر در این سمت ابقا شد.

 

 

 

نام اصلی: نادر دلدار گلچین

تولد: ۱ مهر ۱۳۱۵

ملیت: ایرانی

مرگ: ۳۱ شهریور ۱۳۹۶ (۸۰ سال)

سبک‌(ها): موسیقی سنتی ایرانی

ساز(ها): تار، سنتور، تنبک

سال‌های فعالیت: ۱۳۲۷–۱۳۵۷ و یک آلبوم بعد از انقلاب (۱۳۸۵)

نوع صوت: تِنور

علتمعروف‌شدن: صدایی خاص با سوزی پنهانی و نیز پخته و پرورده دارد که با ساختار ارکستری هماهنگی زیادی دارد.

 

 

نادر گلچین (زاده ۱ مهر ۱۳۱۵ رشت – درگذشته ۳۱ شهریور ۱۳۹۶ تهران) خواننده آواز سنتی اهل ایران بود. او از کودکی به موسیقی علاقه فراوانی داشت و از ۱۲ سالگی همکاری با رادیو رشت را آغاز کرد که در اختیار تیپ رشت بود و زیر نظر مدیران ارتش اداره می‌شد و خواننده محلی گیلان شد. همکاران وی دراین رادیو عبارت بودند از: علی اکبرپور (آلتو، ویولن) نادر پوردلجو (قره‌نی) و عده‌ای دیگر از هنرمندان به نام رشت، که مدت‌ها این همکاری ادامه داشت.

 

گلچین در سال سوم دبیرستان به هنرپیشگی روی آورد و در تئاتر رشت در نمایشنامه‌های "بارگاه هارون الرشید"، "خواب‌های پینه دوز" شرکت کرد و آوازهایی را دربازیگری اجرا کرد.

نادر گلچین در سال ۱۳۳۹ به تهران آمد و فعالیت‌های هنری خود را در اداره هنرهای زیبا و وزارت فرهنگ و هنر آغاز کرد. اولین برنامه خود را با ارکستر محمود تاج‌بخش(نوازنده به نام سه‌تار و ویلن)اجرا کرد و تا سال ۱۳۵۴ در این اداره به ترتیب با ارکسترهای فرامرز پایور، عباس خوشدل، عبدالکریم مهرافشان، عماد رام و مصطفی  کمال‌پورتراب ادامه همکاری داد.

 

 

او در سال ۱۳۵۰ همکاری خود را با رادیو ایران شروع کرد که تا سال ۱۳۶۲ ادامه یافت. گلچین در برنامه‌های مختلف رادیو، به ویژه برنامه گلها فعالیت چشمگیری داشت  با هنرمندانی چون: فرامرز پایور، منصور صارمی، پرویز یاحقی، حبیب‌اله بدیعی، علی‌اصغر بهاری، جلیل شهناز، فرهنگ شریف، فضل‌اله توکل، جهانگیر ملک، امیرناصر افتتاح، محمد اسماعیلی، آبتین اجلالی و منصور نریمان همکاری کرد.

 

از کارهای او که بسیار مورد استقبال شنوندگانش واقع شد، اجرای آهنگ "آمد نوبهار" اثر مهدی خالدی بود که به رهبری فرهاد فخرالدینی بازسازی و با گروه کر رادیو اجرا شد.

او از نخستین خوانندگانی بود که تصنیف معروف مرغ سحر را  اجرا کرد.

 

نادر گلچین بر اساس قراردادهای فرهنگی ـ هنری بین ایران و دیگر کشورها، همراه با ارکستر فرامرز پایور، به الجزایر رفت و موسیقی سنتی ایران را به هنردوستان آن کشور معرفی نمود. از دیگر کارهای برجسته این هنرمند، کنسرتی بود که به نفع زلزله‌زدگان بوئین‌زهرا، همراه با ارکستر عماد رام برگزار کرد.

 

 

نادر گلچین در طول فعالیت‌های هنری خود، متجاوز از ۳۰۰ آواز و آهنگ اجرا کرد و در کنار کار خوانندگی، مدیر مسئول یک شرکت تکثیر نوار مجاز موسیقی نیز می‌باشد.

از شناخته شده ترین تصانیفی که گلچین اجرا کرد می‌توان به آثار زیر اشاره کرد: یوسف گم گشته باز آید ،مرغ سحر، ناوک مژگان، قصه شهر عشق، مسبب، من دیگه بچه نمیشم و آلبوم‌های گریز، نفس باد صبا، زلف بنفشه و... یاد کرد.

 

نادر گلچین از جمله خوانندگان صاحب سبک و دارای صدایی خاص خود بود. بیشتر آثار او به سال‌های پیش از انقلاب بازمی‌گردد. از آثار مهم او در آن دوران می‌توان به «یوسف گم گشته» اشاره کرد و از دیگر آثار او می‌توان به تصنیف مرغ سحر، ناوک مژگان، قصه شهر عشق، مسبب، من دیگه بچه نمیشم و آلبوم‌های گریز، نفس باد صبا، زلف بنفشه یاد کرد.

در سال‌های پس از انقلاب پس از ۳۵ سال کناره‌گیری تنها آلبومی به نام «گریز» که کار مشترک با فریدون شهبازیان است را منتشر کرد.

 

 

گلچین صدایی خاص با سوزی پنهانی و نیز پخته و پرورده داشت که با ساختار ارکستری هماهنگی زیادی دارد. او همچنین از تحریرهای شمرده و پخته آوازی برخوردار بود و سعی می‌کرد که محدوده صدایش را بشناسد و در همان محدوده از تمامی ظرفیت‌های صدایی اش بهره ببرد. وی شعر را به خوبی می‌شناخت و به همان خوبی و شمردگی در آوازهایش ادا می‌کرد. او با آهنگسازان و هنرمندان زیادی از جمله فریدون شهبازیان، عماد رام، مجتبی میرزاده، حسن یوسف زمانی، عبدالکریم مهرافشان، عباس خوشدل، همایون خرم، مهدی خالدی، محمد حیدری، فرامرز پایور و دیگران همکاری داشت.

 

نادر گلچین حدود 47 سال قبل ازدواج کرد و سه فرزند دختر دارد که همگی آنها مدارج عالی تحصیلی را گذرانده اند.

از بستگان وی می‌توان به دخترش نادیا دلدار گلچین و برادرزاده‌اش مرجانه گلچین اشاره کرد. 

 

وی روز ۴ شهریور ۱۳۹۶ بر اثر تشدید بیماری قلبی ریوی در بخش مراقبت‌های ویژه بیمارستان گاندی تهران بستری شد و در نهایت ظهر روز جمعه ۳۱ شهریور ۱۳۹۶ بر اثر ایست قلبی در سن ۸۰ سالگی درگذشت.

 

 

نام اصلی: حاتم عسگری فراهانی

تولد: ۹ بهمن ۱۳۱۲ ایران

سبک‌(ها): موسیقی سنتی ایرانی

استاد(ها): حسینعلی خان نکیسا

سلیمان امیرقاسمی

ساز(ها): سه تار

همکاری(‌های): مشترک استادیار دانشکده هنرهای زیبا دانشگاه تهران

نوع صوت: تِنور

آلبوم معروف: ردیف آوازی به روایت حاتم عسگری فراهانی

حاتم عسگری ردیفدان و خواننده ایرانی است.

 

 

زندگی هنری حاتم عسگری

حاتم عسگری فراهانی ۹ بهمن ۱۳۱۲ در فراهان متولد شد. او در سال ۱۳۱۹ به همراه خانواده‌اش در تهران ساکن شد. وی از زمان کودکی با موسیقی آشنا شد. پدرش تعزیه خوان بود و با موسیقیدانان آشنایی داشت. «حسینعلی خان نکیسا» از اولین استادان او در زمینه آواز ایرانی بود. پس از آن سه دوره متوالی از محضر «ضیاءالذاکرین» بهره برد.

 

در همان زمان نزد «کربلایی علی آقا فراهانی» ضربی‌ها را آموخت. پس از آن به مدت ۲۰ سال از محضر «سلیمان امیرقاسمی» بهره جست. او از سال ۱۳۵۵ تدریس آواز را آغاز کرد. ابتدا به فرهنگ و هنر (سابق) راه یافت و ۲ سال در قزوین به تعلیم آواز مشغول بود. پس آن به مجتمع دانشگاهی هنر منتقل شد و از سال ۱۳۶۲ به جمع‌آوری ردیف‌های آوازی پرداخت.

 

مدت ۲ سال نیز در تالار وحدت مسئول پژوهش موسیقی بود. سپس به دانشگاه تهران انتقال یافت. او تا سال ۱۳۸۵ به سمت استادیار دانشگاه تهران در دانشکدهٔ هنرهای زیبا به تعلیم ردیف موسیقی ایران مشغول بود. حاتم عسگری دارای نشان درجه یک هنری از وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و مدرک دکتری از وزارت فرهنگ و علوم می‌باشد.

 

عسگری که دارای نشان درجه یک هنری از وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی است دارای مدرک معادل دکترای ردیف آوازی موسیقی ایران نیز است. مجموعه آلبوم آموزشی «ردیف موسیقی سنتی ایرانی» به روایت و آواز حاتم عسگری و همراهی تار زنده یاد داریوش صفوت از جمله آثار این هنرمند در عرصه موسیقی است.

 

 

حاتم عسگری از ابتدای فعالیت هنری خویش به ضبط و تکثیر انواع گوشه‌ها و آوازهای قدیمی و تصانیف ناب ایرانی پرداختند که تمامی این آثار در آرشیو شخصی او موجود و محفوظ است.

 

چند نمونه از آثار انشار یافته از ایشان :

۱- ردیف جامع آوازی (دستگاه نوا- شامل ۱۰۶ گوشه)همراه با سه تار دکتر داریوش صفوت- انتشارات سروش

۲- ردیف جامع آوازی (دستگاه ماهور-شامل ۱۰۶ گوشه) همراه با سه تار دکتر داریوش صفوت - انتشارات دانشگاه هنر

۳- ردیف آوازی دوره اول همراه با سه تار دکتر داریوش صفوت- انتشارات دانشگاه هنر

۴- برنامه آموزشی ردیف آوازی رادیو فرهنگ (هر هفته -روزهای شنبه ۹ الی ۱۱ صبح)

۵- ضبط چندین مجلس تعزیه (سازمان میراث فرهنگی)

۶- فیلم‌ها و نوارهای متعددی که در کنفرانس‌ها و کنسرت‌های پژوهشی مختلف با حضور او برگزار گردید.

 

 

جمع‌آوری ردیف‌های آوازی موسیقی ایرانی از ۱۳۶۲

مسئول پژوهش موسیقی تالار وحدت

تدریس در مرکز حفظ و اشاعهٔ موسیقی

مسئول امور پژوهشی موسیقی مذهبی ایران

عضو شورای ارزشیابی هنرمندان

استادیار دانشگاه تهران

برنامه آموزشی ردیف آوازی رادیو فرهنگ

ضبط چندین مجلس تعزیه (سازمان میراث فرهنگی)

 

تولد: ۱۴ اسفند ۱۳۵۴ خورشیدی

ملیت: ایران

سبک‌(ها): موسیقی سنتی ایرانی

راک ایرانی

بلوز

جاز

موسیقی فولکلور

استاد(ها): نصرالله ناصح‌پور، فرامرز شکرخواه

سال‌های فعالیت: ۱۹۹۳-اکنون

 

 

محسن نامجو (زادهٔ ۱۴ اسفند ۱۳۵۴ در تربت جام) آهنگساز، خواننده، نوازندهٔ سه‌تار، دوتار، گیتار، و ترانه‌سرای ایرانی است. او هم‌اکنون در نیویورک زندگی می‌کند.

محسن نامجو آموزش موسیقی را از نوجوانی با نت‌خوانی و آواز آغاز کرده، و سپس ردیف موسیقی ایرانی را ابتدا نزد استاد شاکری و سپس نصرالله ناصح‌پور(ردیف دان نامی) آموخت. نامجو سه‌تار نوازی را هم نزد عظیم شکرخواه؛ نوازنده و سازساز خراسانی فرا گرفت.

 

نامجو پس از دوران دبیرستان در رشتهٔ موسیقی در دانشکدهٔ هنرهای زیبا پذیرفته شد ولی پس از مدتی، در بهمن ۷۶ دانشگاه را نیمه‌کاره رها کرد و فعالیت خود را به شکل تجربی و غیر آکادمیک ادامه داد.

محسن نامجو با بهار سبزواری نقاش ازدواج کرده است.

 

 

مشخصهٔ آثار نامجو «تلفیق» است: تلفیق سبک‌های مختلف موسیقی ایرانی و خارجی و تلفیق اشعار کلاسیک با شعرهایی که خود می‌سراید. در موسیقی‌های او گوشه‌هایی از سبک‌های راک، سنتی، بلوز، جاز و محلی را می توان پیدا کرد. از استفاده از صداهای نامتعارف در اجرای آثار و بهره گیری از شعرهای مولوی، حافظ و جامی گرفته تا شاعران نامی معاصر افزوند تعبیراتی کوچه بازاری از دیگر ویژگی‌های کاری وی به شمار می رود.

 

محسن نامجو در طول  فعالیت حرفه‌ای خود بیش از هشتاد قطعه ساخته که بسیاری از این قطعات در قالب آلبوم‌هایی با نام‌هایی نظیر عقاید نئوکانتی، گیس و جبر جغرافیایی و... به صورت زیرزمینی و غیر رسمی منتشر شد.

 

  

اولین آلبوم رسمی محسن نامجو با عنوان ترنج از سوی مرکز موسیقی حوزه هنری منتشر و توسط موسسه آوای باربد توزیع عمومی شد.

در این آلبوم نه قطعه از کارهای نسبتاً قدیمی‌تر نامجو آمده است. نامجو چندمدتی هم در کشورهای خارجی به اجرای کنسرت و معرفی موسیقی خود پرداخت.

 

سبک خاص محسن نامجو به علت عدم آشنایی مخاطبان خاص او با اصول اولیه موسیقی، نتوانسته توسط منتقدین مورد نقد سازنده قرار گیرد. در یکی دو نوبت جلسات نقد داخل ایران توسط هواداران محسن نامجو به هیاهو کشیده شد و جلسات به اجبار لغو گردیدند و خود محسن نامجو نیز دراین باره سکوت کرد.

 

 

یکی از دلایلی که به گفته خود نامجو باعث خلاقیت بیشتر او در زمینه موسیقی تلفیقی شده‌است ساز زدن با گروه‌های موسیقی زیرزمینی در مشهد و سپس تهران می‌باشد. از جمله می‌توان به گروه ماد (عبدی بهروانفر، نوید اربابیان، علی باغ فر) و گروه پرساووس (مازیار محمدی، محمد قاسمی، شهرام لشگری) اشاره نمود.

 

یکی از آهنگ‌های او با نام «بگو بگو» در جشنوارهٔ موسیقی وب‌گاه تهران اونیو در سال ۲۰۰۴ دوم شد.

ملودی «مرغ شیدا»ی محسن نامجو برگرفته از ملودی «مردی که دنیا را فریفت» (The man who sold the world) دیوید بووی و همچنین ترانه‌ای با خوانندگی داوود مقامی به همین نام است.

 

 

نامجو با خواندن آیه‌هایی از قرآن (سوره شمس) باعث ایجاد حساسیت‌هایی نسبت به خود شد. برخی از وب‌سایت‌ها از محکومیت نامجو از سوی دادگاه عمومی تهران به پنج سال حبس تعزیری به خاطر توهین به مقدسات، اجرای تمسخرآمیز آیات قرآن (آهنگ شمس) و بی‌حرمتی به کتاب مقدس مسلمانان خبر دادند. 

 

۱۳۸۴ - چند کیلو خرما برای مراسم تدفین، از سامان سالور

۱۳۹۵ - Radio Dreams، از بابک جلالی - در نقش حمید رویانی

Sounds of Silence (مستند)، از امر حمز (Amir Hamz) و مارک لازارز (Mark Lazarz)

 

۱۳۹۱/۲۰۱۲ - جانا و بلادور (به کارگردانی بهرام بیضایی)

۱۳۹۲/۲۰۱۳ - آرش (به کارگردانی بهرام بیضایی)

بازی در نمایش بیضایی

در نمایش جانا و بلادور به نویسندگی و کارگردانی بهرام بیضایی در سال ۱۳۹۱، محسن نامجو همراهِ مژده شمسایی به ایفای نقش پرداخت. این نمایش در کالیفرنیا روی صحنه رفت. مرکز مطالعات ایرانی دانشگاه استنفورد، تهیه‌کننده و پشتیبان برگزاری این نمایش بود. این نمایش با استفاده از تکنیک سایه‌بازی اجرا شد.

 

 

کتاب “دُرّاب مخدوش” نخستین کتاب محسن نامجو در نشر ناکجا در پاریس منتشر شد این کتاب نوشته‌ های ۲۰ سالگی نامجوست که در ۴۰ سالگی بر آن پاورقی نوشته است

 

 

 

گلشیری پیش از انتشار شازده احتجاب چند داستان کوتاه موفق و ناموفق و یک کتاب ناموفق منتشر کرده بود. اما ظهور شازده احتجاب در فضای مملو از رئالیسم گرایی افراطی از نوع سوسیالیستی اش و البته تقلید از نویسندگان نسل اولی چون هدایت و چوبک یک انقلاب بود. داستانی بلند که درش کابوس رقم زده می شد.

شازده احتجاب یکی از خوانده شده ترین کتاب های تاریخ ادبیات ایران است. اغراق نیست اگر بگوییم بین سه کتاب ادبیات نخبه گرای ایران از حیثِ میزانِ خوانش قرار دارد. حداقل از دهه شصت به این طرف به ندرت نویسنده و مخاطب و منتقدی بوده که کارش را آغاز کرده باشد و این کتاب جزو نخستین خوانده های اش نباشد. کتاب قصه ای مشهور دارد. یک شاهزاده قاجاری از نفس افتاده و در حالِ مرگ که در زمان می چرخد و به واسطه انگاره هایی معناساز به تماشای آنچه اجدادش کرده اند و آنچه رقم زده اند می رود.

اضمحلالِ یک دوره مهم انسانی و تاریخی، استفاده از تکنیکِ جریانِ سیال ذهن و همچنین توجه به نقش کلیدی شخصیت های زن در رمان و تشبهی که آنها دچارش می شوند از جمله عواملی ست که این کتاب را اتفاقی در ادبیات ایران معرفی کرد و به سرعت نیز کلاسیک شد. داستان بلندی تلخ که یکی از تقلیدشده ترین آثار ادبیات ما نیز شد. میزان داستان ها و رمان هایی که به تأسی از این اثر نوشته شد فوق العاده زیاد است. بخشی از آن البته به حضور محوری و فعال هوشنگ گلشیری بازمی گردد در آموزش داستان نویسی و حلقه هایی که از سال های دهه شصت در تهران تشکیل داد و بخشی دیگر به جریان های سیاسی و اجتماعی باز می گردد

که باعث شد روایت گلشیری نمونه ای نمادین شود در نگاه به تاریخِ پدران. نسخه سینمایی که بهمن فرمان آرا براساس این کتاب در دهه پنجاه ساخت نیز یکی از اقتباس های مهم تاریخ سینمای ایران است. نگاهِ سیاسی گلشیری به مصادیق تاریخی که کنارش بودند و او راوی تعفن و مرگشان بود، مخاطبان را شوکه کرد. این را باید کنارِ نثر آهنگین و موجز او گذاشت در این کتاب. با این فرآیند شازده احتجاب کتابی نبود که محبوب متولیان سیاسی باشد و برای همین قصه سانسور و ممنوعیت اش همراه بسیاری دیگر از آثار هوشنگ گلشیری قصه ای ست پر آبِ چشم.

هوشنگ گلشیری از اوایلِ دهه شصت و زمانی که بسیاری از روشنفکران و نویسندگان ایران را ترک کردند یا به کنجی خزیدند به عنوان یک فعال ادبی و روشنفکری در میانه میدان ایستاد. او که در سال های قبل معلمی می کرد و زندگی اش از این راه می گذشت از کار بیکار شد و بنا بر روایت هایی که خود نوشته و همسرِ مترجم اش: فرزانه طاهری نیز به آنها اشاره کرده، بسیار سخت می زیست. این میان او که در دهه پنجاه و اول دهه شصت آثار موفق و جدی دیگری مانند «بره ی گمشده راعی»، «کریستین و کید»، «نمازخانه کوچکِ من»، «معصوم پنجم» و ... را نوشته بود با ممنوعیت اکثر کارهای اش مواجه شد.

سال ها با کسانی که در پهنه زمانی دهه شصت کار ادبیات کرده بودند هم صحبت بوده ام و همه به اتفاق از فشار معیشتی و از آن مهمتر فضای محدودی که رقم خورده بود می گفتند و اینکه چه قدر ماندن در این فضا مشكل بود، مثال هایی چون گلشیری بسیارند. احمد محمود نیز دچار همین گیر و گرفت شد، احمد شاملو به شکلی دیگر، نویسندگان جوانی که می خواستند کار منتشر کنند فارغ از مساله برخوردها که نمونه هایی از آن در ماجرای شهرنوش پارسی پور و کتاب اش دیده شد، مشکل بزرگ عدم ریسک پذیری ناشران را داشتند. گلشیری به تنهایی علاوه بر اینکه خود تخت فشار شدیدی بود تبدیل به ملجاء و روزنه امید بسیاری از همین نویسندگان شد.

او چند بار جُنگ هایی داستانی منتشر کرد که درش از هر نویسنده یک یا دو داستان بود و با این کار آنها را در حیات ادبی کمک کرد. همین طور تعاملی که با معدود نشریات ادبی باقی مانده داشت. از سویی روزگار به سختی می گذراند. به قولِ فرزانه طاهری «کارِ گِل» ... اما داستان شازده احتجاب در سالِ 1368 و بعد نُه سال ممنوعیت رویه ای دیگر یافت. کتاب منتشر شد. در آن سال و یکی دو سال بعدش برخی کارها که وضعیت شازده احتجاب را داشتند توانستند به بازار بیایند. اما این رویه کاملا موقتی بود و فضا با تثبیت جریانی به نام اداره کتاب که قرار بود به کتاب ها پیش از انتشار «اجازه» بدهد، سمت و سویی دیگر پیدا کرد...

بی راه نیست اگر بگویم دهه هفتاد و سال های ابتدایی اش به اندازه بیست سال یا بیشتر جان و نفس نویسنده ای چون هوشنگ گلشیری را گرفت. در سال های پایانی دهه شصت و بعد بسته شدن دوباره فضا با ساخته شدن اداره کتاب وزرات ارشاد و تئوریزه شدن برخورد جدی با نویسندگان و روشنفکران غیرخودی در برخی نهادهای امنیتی و اجرایی شدنش، هوشنگ گلشیری یکی از نام هایی بود که به خاطر قدرت، کاریزما و حتی میزان مخالفان ادبی اش و از همه مهم تر جان سختی اش در عدم مهاجرت و گم شدن در گوشه ای از جهان تحت فشار قرار گرفت.

شازده احتجاب بعد همان تک چاپ سال 1368 باز به محاق رفت و نسلِ من که تازه در اوایل دهه هفتاد با نام گلشیری آشنا شده بودند به سخت ترین شیوه کتاب را می یافتند. آن زمان که نسخه های افست در کار نبود یافتن شازده احتجاب و داشتن اش یک اتفاق مهم بود و البته سخت. از سویی گلشیری محافل داستان نویسی خود را داشت و با نشریات معدود اما تاثیرگذاری چون «گردون» و «آدینه» همکاری می کرد. مقالات مهمی که او در آن سال ها نوشت گاه برای اش گران هم تمام شد. این حصر عملا در کل سال های دهه هفتاد با او بود. هر چند مثلا سال 1373 مجموعه داستان جدید او «دستِ تاریک، دستِ روشن» توانست به بازار بیاید ولی عمده کتاب های اش در غیبت محض بودند.

شازده احتجاب در این وضعیت شکلِ نمادینیِ مضاعفی پیدا کرده بود. هوشنگ گلشیری که تن به هیچ سانسوری نمی داد مدام در حال سر و کله زدن با مسئولان سانسور بود و در این باره حکایت های پرشماری از او در دست است. گلشیری و شازده احتجاب در دهه هفتاد در عین تنهایی چراغی بودند برای ادبیات ایران. هرچند گلشیری منتقدان بسیاری داشت و دارد. آنها که نگاهِ ادبی او را بر نمی تابیدند و اعتراض داشتند به قدرت مطلقی که در ادبیات ایران داشت (و البته آن را با نوشته ها و تلاش های فراوان اش به دست آورده بود) نیز اذعان می کردند که چه قدر توانِ ایستادن مقابل سانسور را افزایش داده است.

گلشیری در روزهای پرهراسی که ماجرای قتل های زنجیره ای رقم می خورد و فشارهایی از تمام جوانب از جمله صدا و سیما و برنامه «هویت» که با مشارکت سعید امامی برای تخریب چهره روشنفکران و نویسندگان ساخته شده بود بر او و نویسندگان دیگر وارد می شد، فضا را ترک نکرد. این یک روایت شعاری و نمادین و احساس برانگیزِ صرف نیست که رفتار هوشنگ گلشیری به عنوان مردی که ناچار شده بود بسیاری از ظرفیت های نویسندگی اش را صرف مبارزه با تصلب، سانسور و کم رمق شدن جریان داستان نویسی غیر فرمایشی کند عمیقا ستایش برانگیز است. او که نویسندهای جاه طلب بود و رویاهای زبانی و روایی فراوانی در سر داشت،

در آخرین سال دهه هفتاد و تنها در زمانی که شصت و سه سال داشت از دنیا رفت و این مصادف شد با تجدید چاپ جدید شازده احتجاب گلشیری بعد به قدرت رسیدن سید محمد خاتمی و بعدِ افشای پروژه قتل های زنجیره ای توانست کمی آرامش پیدا کند، مجله موفقِ «کارنامه» را منتشر کند. آثار برخی شاگردان اش مانند کورش اسدی، شهلا پروین روح یا حسین آبکنار را در نشرِ اگه و مجموعه شهرزاد در بیاورد. در فکرِ جایزه ای ادبی برود و چند مصاحبه ناب داشته باشد با روزنامه های اصلاح طلبِ آن زمان. عکس های اش در این صفحات منتشر می شدند و فضا جوری رقم می خورد که بسیاری می خواستند کتاب های نایاب اش را بخوانند هر چند رمان بلندی که نوشت؛

«جن نامه» همراه برخی آثارِ دیگرش باز هم اجازه انتشار مجدد پیدا نکردند اما مجموعه داستان های کوتاهش در یک جلد از سوی نشر نیلوفر به بازار آمد و همین طور بود وضعیت مجموعه دو جلدی مقالات اش؛ «باغ در باغ». اما مرگِ گلشیری تراژدی محض بود در سال آخر دهه هفتاد. تکیده، پرسُرفه و مملو از شور شده بود در ماه های آخر و انگار با وجود بیماری مزمن ریه انتظار مرگ نداشت. فیلمِ اشک های او در مراسم دفنِ پوینده بر نوارهای وی اچ اس دست به دست می شد. قصه «اتوبوسِ ارمنستان» لو رفته بود. نسلِ من به احترام این همه تحملِ فشار از جا بلند شده بود مقابلِ گلشیری و دیگر نویسندگانی چون او. و او در خرداد سالِ ۱۳۷۹ از دنیا رفت.

بین سال 1379 تا سال 1384 شازده احتجاب چندین بار و در تیراژهای بالا منتشر شد. هر چند در این سال ها سر و کله جریان کتاب های اُفستی نیز پیدا شده بود و برخی از آثار دیگرش که تا امروز هم اجازه انتشار نگرفته اند در بازار و با قیمتی پایین و البته بی هیچ حق و حقوقی برای خانواده اش به فروش می رفتند. رمانی مانند «جن نامه» یا «اهلِ هوا» در تیراژهای آنچنانی در دست فروشی ها و کهنه فروشی ها به پول نزدیک می شدند. همین طور بود وضعیت اكثر آثار دیگر. اما چند کتاب نیز در بازار بود. «دستِ تاریک، دستِ روشن»، «شازده احتجاب»، «آینه های دردار» و مجموعه های داستان های کوتاه اش.

از سویی جایزه بنیاد هوشنگ گلشیری نیز راه افتاد و به نویسنده گان جایزه می داد و هرسال هرکس فکر می کرد حق خودش با دوستاش یا دشمن اش در آن خورده شده! در واقع نیمه اول دهه هشتاد دوران شکوفایی نام و آثار گلشیری بود. با آن که روزنامه ها و نشریات تندرویِ پرونده ساز برای او قصه می ساختند و می پراکندند. سال 1384 نشر نیلوفر آخرین چاپ رسمی کتاب را که چهاردهمین اش محسوب می شد، منتشر کرد. با به قدرت رسیدن محمود احمدی نژاد مشخص بود که نه تنها گلشیری بلکه انبوهی دیگر از نویسنده گان و شاعران زنده و مرده دیگر جایی در ویترین های رسمی نخواهند داشت. کتاب را اصلاحیه زدند.

طبیعی بود خانواده اش قبول نکنند و برای همین ممنوع شد و تبدیل به طعمه لذیذی برای کهنه فروش ها و أفست کارها که در دوران احمدی نژاد تبدیل شدند به کارتل هایی چنان قدرتمند که امروز کسی انگار نمی تواند با آنها مبارزه کند. ورود دستگاه های چاپ دیجیتال و حذف فیلم و زینک حتی نسخه های کج و معوج اُفستی را تبدیل کرد به کتاب های مُنقح تر و آبرومند. تمامِ آثار گلشیری در بازار بود. این برای نسل جدید اتفاقی عالی به شمار می آمد و برای یک نویسنده که جان کنده بود تا کتاب های اش به فروش برسند تراژدی محض. از سویی دیگر در این سال ها نقدهای فراوانی به جهان داستانی گلشیری نوشته شد و چند کتاب هم درباره اش در آمد.

جریان شاگردان اش سعی داشتند رویه او را در محفل سازی ها ادامه دهند که عمدتا ناموفق ماندند چه زمانه تغییر کرده بود و شکلِ درکِ دیگری عوض. بسیاری از این شاگردان و نزدیکان اش در این سال ها کتاب چاپ کردند که جز چند نام، بقیه طرفی نبستند و نشان دادند در نهایت داستان نویس هایی متوسط اند و حتی گاه کار به جایی رسید که برخی بر گلشیری نقد برند که او موجبِ تک صدایی در سال های دهه هفتاد شده بوده. در حالی که در آن سال ها صداها چنان در گلو مانده بود که گلشیری هر چه کرد قابل تقدیر بود از این منظر. با وجود این همه حضور، نقدهای مختلف، بزرگ داشت ها، حمله ها، مجادلات قلمی و... همگی نشان می دادند

که او به عنوان یک داستان نویس کاملا زنده است. اما دولتِ مهرورز تقربیا تمام کارهای او را ممنوع کرده بود و گاهی هم به نشریات درباره نوشتن از او هشدارهایی می داد که خود داستان دیگری ست. ممنوعیت انتشار شازده احتجاب این بار بسیار طولانی تر شد و عملا همه عادت کرده بودند برای داشتن این رمان که با انواع جلدها هم منتشر شده بود سری بزنند به یک دستفروش، کهنه فروشی و حتی برخی کتابفروشی هایی که کارهای اُفست هم می فروختند. انگار غیررسمی بودن نویسندگانِ جدی ایران رویه ای ست برای خودش.

سیزده سال طول کشید تا هفته گذشته انتشارات نیلوفر چاپ رسمی پانزدهم «شازده احتجاب» را در حوالی چهل و نهمین سالِ انتشارش در تیراژ چهار هزار و دویست نسخه منتشر کند و میان انواعِ خبرهای بد، میانِ خبرِ لغو دیدارهای پاموک یا جمع شدن برخی کتاب ها از نمایشگاه، یکی از نمادهای امید در ادبیات ما را به بازار بفرستد. در واقع اتفاقِ جدی همین است... اینکه شازده احتجاب كتابی ست مهم و درباره اش انبوه نقدها و روایت ها نوشته شده و خواهد شد امری ست دیگر بلکه برای من جایگاهِ نمادین این کتاب که مدام مقابل سانسور ایستاده و از آن عبور کرده مهم است. این رویاسازیِ یک کتاب است برای نویسنده ای که من باشم البته چون من کم نیستند.